و اما رکن دوم عمل است، نه مطلق عمل، عمل صالح و پاک و نیک. بشر روح دارد و بدن، قلب دارد و قالب. در ناحیه روح و قلب باید اطمینان و ایمان داشته باشد، حیران و سرگشته نباشد. در ناحیه بدن و قالب باید مانند درختی بارور و مثمر بوده باشد.

جهان ما جهان حرکت است، جهان کار است. از بزرگترین کرات آسمانی تا کوچکترین ذراتی که بشر تاکنون کشف کرده، در کار و در حرکت و فعالیتند. یک ذره و یک قطره بیکار نیست. انسان نیز از این قانون کلی و عمومی مستثنی نیست.

چیزی که هست این است که اگرچه انسان هم به حکم ضرورت بیکار نمیتواند بنشیند، مثلًا روح و مغز انسان هر اندازه بخواهد بیکار باشد نمیتواند بیکار باشد، دائماً در حال حرکت است و از خاطرهای به خاطرهای و از تصوری به تصوری منتقل میشود، حتی در حال خواب که چنین به نظر میرسد روح و مغز استراحت کرده و کار نمیکند دائماً در حال حرکت و جنبش است (دانشمندان معتقدند که در حال خواب یک لحظه نیست که روح و مغز بیکار مطلق باشد)؛ در ناحیه بدن هم انسان بیکار مطلق نیست، بالاخره چارهای ندارد از اینکه چیزهایی را ببیند و تماشا کند و چیزهای دیگری را بشنود؛ ولی انسان به حکم اینکه مختار و آزاد خلق شده میدان عمل وسیعی دارد، میتواند خوب و مفید عمل کند و میتواند بد و زیانآور عمل کند، میتواند در همان راهی گام بردارد که کمال خیر و مصلحت و سعادت اوست و میتواند در راهی گام بردارد که برخلاف سعادت و مصلحت خودش است؛ به این جهت است که احتیاج به هدایت و راهنمایی دارد و به او گفته میشود که عمل باید صالح باشد. مثلًا مغز و روح همیشه در حال فعالیت است. این فعالیت ممکن است صالح و ممکن است غیر صالح باشد. اگر روح را به حال خود