فرموده است‌ وَ حِيلَ بَيْنَهُمْ وَ بَيْنَ ما يَشْتَهُونَ‌ يعنى حايل شود ميان ايشان و ميان آنچه ميخواستند و طلب مهلت يك روز و يك ساعت كند باو گويند وقت مهلت گذشت ديگر ترا مهلتى نيست چنانكه حقتعالى فرموده است پيش از آنكه بيايد احدى از شما را مرگ پس گويد پروردگارا چرا تأخير نكردى مرا تا اجل نزديكى بعضى از مفسرين در تفسير اين آيه گفته‌اند كه محتضر در هنگامى كه پرده از پيش ديده او برداشته شود ميگويد اى ملك موت تأخير كن مرا يك روز تا عذر از پروردگار خود بخواهم و توبه كنم و توشه‌اى بردارم از عمل صالحى ملك موت گويد روزهاى آخر عمر تو تمام شده است و روز نمانده است گويد يك ساعت تأخير كن گويد ساعتها نيز تمام شده است پس در توبه را بر روى او ببندند و غرغره در حلق او پيدا شود و جرعه‌هاى يأس و حسرت و نااميدى بنوشد بر ضايع كردن عمر خود و بسا باشد كه در اين اهوال و اضطراب احوال شيطان ايمانش را نيز بغارت ببرد نعوذ باللّه من ذلك‌ (دويم) آنست كه ظلمت‌هاى معاصى بر دل او متراكم و مجتمع گردد بمرتبه طبع و رين برسد كه قابل محو نباشد زيرا كه هر معصيت كه آدمى ميكند تيرگى در دل او بهم ميرسد همچنانكه از نفس تيرگى در آينه بهم ميرسد و چون ظلمت گناهان بسيار جمع شد رين ميشود چنانكه بخار نفس را بر آينه مكر بدمند چرك ميگيرد و چون مدتى بر اين حالت بماند و آن را جلا ندهند در جرمش فرو ميرود و او را فاسد ميگرداند كه ديگر قابل جلاء نيست همچنين دل آدمى چون اثر گناه بسيار در آن بهم رسيد و بتوبه و اعمال صالحه جلاء نيافت بمرتبه طبع ميرسد و بعد از آن قابل علاج نيست چنانكه حقتعالى فرموده است‌ طَبَعَ اللَّهُ عَلى‌ قُلُوبِهِمْ‌ و اين دل را قلب مطبوع و منكوس و اسود ميگويند چنانكه احاديث در اين باب مذكور شد تا آنكه بحدى ميرسد كه او امر شريعت در نظر او سهل ميشود و دل او از قبول احكام الهى نفرت ميكند و ايمانش را زايل ميگرداند بدان كه آخر وقت قبول توبه وقتى است كه جزم بمرگ بهم رساند و معاينه امور آخرت بكند بآنكه ملك موت را ببيند يا جاى خود را در بهشت يا در جهنم باو نمايند يا رسول خدا صلى اللّه عليه و آله و ائمه عليهم السّلام را كه وقت موت حاضر ميشوند مشاهده نمايد و در اين وقت اجماعى است كه توبه فايده نميكند و مقبول نيست چنانكه حقتعالى فرموده است كه نيست توبه براى آنها كه اعمال سيئه ميكنند تا وقتى كه مرگ بيكى از ايشان حاضر ميشود ميگويد من توبه كردم الحال و نه آنها كه ميميرند بر حالت كفر ايشان را مهيا كرده‌ايم از براى ايشان عذابى دردآورنده و از حضرت صادق عليه السّلام منقولست كه مراد بحضور موت آنست كه معاينه امور آخرت بكند و از رسول خدا صلى اللّه عليه و آله و سلّم روايت كرده‌اند كه خدا توبه بنده را قبول ميكند مادام كه غرغر