آيين ما( اصل الشيعة) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٨٠ - بنيانگذاران علوم اسلامى
سيره پيامبر صلى الله عليه و آله و معجزات و غزوات و فضائل اخلاقى آن بزرگ پيشواى جهان اسلام را جمع آورى كردند و تصوير جالب و زندهاى از زندگى آن حضرت ترسيم نموده، و در اختيار مسلمانان گذاردند.
آيا مىدانيد نخستين كسى كه از دانشمندان اسلام دست به اين اقدام برجسته زد ابان بن عثمان الاحمر تابعى (متوفى ١٤٠) بود كه از اصحاب امام صادق عليه السلام محسوب مىشود، و بعد از او هشام بن محمد بن سائب كلبى و محمد بن اسحاق مطلبى و ابومخنف ازدى [١] روش آن دانشمند را دنبال كردند، و به طور كلى مىتوان گفت تمام كسانى كه در اين فن كتابى نوشتهاند از خرمن علم و دانش آنها بهرهمند شدهاند.
تمام اين دانشمندان كه پايه گذاران علم تاريخ اسلام و سيره پيامبر صلى الله عليه و آله بودند از بزرگان شيعه مىباشند و اين «قولى است كه جملگى برآنند».
بعد از اين طبقه كه مورخين بزرگ اسلام و شخصيتهاى برجسته اين فن روى كار آمدند آنها نيز همه از شيعه بودند مانند:
احمد بن محمد بن خالد برقى نويسنده كتاب «محاسن»
نصربن مزاحم منقرى
ابراهيم بن محمّد بن سعد ثقفى
عبدالعزيز الجلودى البصرى الامامى
احمد بن يعقوب معروف به «يعقوبى» كه تاريخ مشهور او هم در نجف اشرف و هم در اروپا به چاپ رسيده است.
محمّد بن زكريا
ابوعبداللَّه حاكم معروف به «ابن البيع»
مسعودى مؤلف شهير «مروج الذهب»
[١]. مؤلّفوا الشيعة، ص ٤٠