اسناد لانه جاسوسی آمریکا - دانشجویان مسلمان پیرو خط امام - الصفحة ٧٠٥ - نگرشی بر صنعت نفت و گاز شوروی

تجارت خارجی

شوروی از سال ١٩٥٥ یکی از صادرکنندگان عمده نفت بوده است. از اواسط سالهای ١٩٦٠ میزان

صادرات این کشور مضاعف گردید، یعنی از ٣/١ میلیون بشکه در روز در سال ١٩٦٥ به ٦/٢ میلیون

بشکه در روز در سال ١٩٧٥ رسید که بطور متوسط هر سال ٩/٦ درصد افزایش یافته است (به جدول ١٥

ضمیمه ت نگاه کنید). در سالهای اخیر بخش اعظم صادرات نفتی متوجه کشورهای کمونیستی و

بخصوص اروپای شرقی شده است، ولی فروش نفت به غرب نیز از مهمترین منبع درآمد ارزی این کشور به

حساب می آید. شوروی در سال ١٩٧٤ در نتیجه فروش نفت به غرب ٦/٢ میلیارد دلار و در سال ١٩٧٥،

٢/٣ میلیارد دلار ارز بدست آورد (به جدول ١٦ ضمیمه ت نگاه کنید).

تا چند سال قبل تقریباً همه گاز طبیعی تولیدی در داخل مصرف می رسید. لیکن افزایش صدور این گاز

از سال ١٩٧٠ به اروپای شرقی و غربی ورود گاز افغانستان و ایران به شوروی را جبران کرده است (به

جدول ١٧ ضمیمه ت نگاه شود). بیشتر قراردادهایی که با کشورهای اروپای غربی از قبیل اطریش، آلمان

غربی، ایتالیا و فرانسه بسته شده در بر گیرنده فروش لوله های قطور و تجهیزات کمکی لازم برای توسعه

بخشیدن به شبکه گازی و نفتی به منظور تأمین نیاز داخلی و صادرات می باشد. با بالا رفتن میزان تولید

داخلی و توسعه یافتن شبکه خط لوله گازی، شوروی سطح صادرات گازی خود را از ١٩ میلیون متر

مکعب در روز افزایش خواهد داد و بنابراین صادرات گاز مهمترین منبع جلب ارز خارجی خواهد گردید.

ضمیمه ب

نیازهای تجهیزات و تکنولوژیکی برای افزایش بازده

تجهیزات و تکنولوژی غربی می تواند کارایی عملیات حوزه های نفتی و گازی را بالا برده، افزایش در

بازده نفتی حوزه های کنونی به وجود آورد. انواع تجهیزات و فنون مورد نیازی که مهمترین کمک را در

زمینه افزایش بازده به شوروی می کند عبارتند از:

مایعات مخصوص حفاری

در شوروی می توان گفت که تقریباً برنامه های علمی حفاری وجود ندارد. مایعات مخصوص برای این

کار به مقدار کافی وجود ندارند و اکثر خدمه حفاری از گل رس مخلوط با آب و مواد دیگر استفاده

می کنند. برای اینکه از شکستن مته ها ممانعت به عمل آید از هماتیت Fe٢٠٣ و یا هر چیز دیگر که بتواند

مایعات را سنگین تر بنماید استفاده می کنند. و در مواقعی که به علت کمبود این مایعات گل و لای موجود به

چرخش در نمی آید، حفاران با استفاده از کاه و تراشه های چوب و امثال آنها، گل موجود در اطراف مته را

غلظت بیشتری می بخشند تا چرخش به وجود آید. پس از پایان عملیات حفاری، گل و لای موجود را در

بشکه هایی بدون در نظر گرفتن شرایط مورد نیاز برای حفاری بعدی ذخیره می کنند. این گونه اعمال به

خصوص در حفر چاههای عمیق سبب وارد آمدن خسارات و ریزشهای ناگهانی شده و باعث می شود که

چاهها بطور ناگهانی بلا استفاده واقع گردند.