اسناد لانه جاسوسی آمریکا - دانشجویان مسلمان پیرو خط امام - الصفحة ٧٦٢ - روابط اقتصادی ایران و شوروی

نفت انجام می شد، لیکن چون مسئولیت کارهای حفاری گازی و نفتی خارج از خشکی به عهده وزارت

گاز است، تمام مذاکرات به این وزارتخانه سپرده شده است. علاوه بر این دو وزیر دیگر نیز وارد معرکه

شده اند که عبارتند از وزیر کشتی سازی و وزیر پولاد ویژه.

٦ (خیلی محرمانه) اظهارنظر : مایلیم توجه شما را به این نکته جلب کنیم که بین گفته لمبرانسکی که

گفته بود جریان گاز خط لوله ایگات ١ به ٣٥ درصد رسیده و گفته وزیر گاز، اردوژف که به سفیر گفته بود

که این جریان به ٧٠ درصد رسیده تفاوت بسیار وجود دارد. (تلگرام مرجع) شاید سفارت آمریکا در تهران

بتواند ارزیابی ایران را در این رابطه مشخص نماید.

٧ (خیلی محرمانه) علاوه بر این یادآور می شویم که ارقام مربوط به تولید نفت، حتی ارقام پایین نیز

در مقایسه با ارقام مقدماتی مطروحه در «بررسی آماری انرژی بین المللی» سیا بسیار مبالغه آمیز می باشد.

٨ (خیلی محرمانه) در پذیرائی ١٠ خرداد و در اسپاسو، مقام سفارت از زینوویف از وزارت بازرگانی

خارجی در مورد تصمیم شوروی به روی نیاوردن به شرکتهای آمریکا یا در زمینه تولید سکوهای حفاری

نفتی به خاطر کنترلهای صادراتی سؤال کرد. زینوویف با صراحت گفت که در مورد این قرارداد هنوز

تصمیمی گرفته نشده است. وی گفت البته نگرانی مربوطه وجود دارد، لیکن ضریب چندان مهمی نیست.

مقام سفارت بار دیگر گفت که دولت آمریکا گواهی کاربرد تجهیزات گازی و نفتی را تصویب کرده است.

پاسخ زینوویف این بود: «درست است، اما در چه زمانی؟ حالا دیگر در بعضی موارد بسیار دیر شده

است». تون

روابط اقتصادی ایران و شوروی

سند شماره (١٢)

طبقه بندی : خیلی محرمانه تاریخ : ٢٤ مهر ١٣٥٨ ١٥ اکتبر ٧٩

از : سفارت آمریکا در مسکو به : وزارت امور خارجه در واشنگتن دی. سی .

موضوع : روابط اقتصادی ایران و شوروی

١ (تمام متن خیلی محرمانه است)

٢ طی گفتگوی مورخ ٢ اکتبر با کارمند سفارت، سرپرست بخش خاورمیانه ای وزارت بازرگانی

خارجی شوروی یعنی یوری زیمین اظهار داشت که سیر نزولی بازرگانی ایران و شوروی در سال جاری

معلول جا به جایی کلی اقتصادی ناشی از انقلاب است و سیاست شوروی مسبب پیدایش این روند نزولی

نیست. (آمار شوروی نشان می دهد که منافع بازرگانی ٤/١٢٦ میلیون روبلی دی ماه تا خردادماه نسبت به

همین ماهها در سال ١٣٥٧ معادل ٧٣ در صد کاهش یافته است.) زیمین گفت قطع فعالیتها در زمینه های

شیمیایی، ساختمان سازی، و فلزات آهن دار که ناشی از تجدید نظر کنونی پیرامون اولویت های اقتصادی

و مشکلات ناشی از تداوم ورود مواد خام است ایران را وادار به لغو سفارشات خود از شوروی نموده

است. صادراتی که بیش از همه ضربه خورده اند عبارتند: از سیمان، چوب، ورقهای فلزات آهن دار، «و

چند گروه» از ماشین آلات و تجهیزات. در بخش اعظم واردات نیز بنا به گفته یمین بخش اعظم کالاهای

«سنتی» ایرانی مرتبا دریافت می گردد، اما اعتراف کرد که بخش اعظم کاهش ناشی از قطع و نیز کاهش

صدور گاز طبیعی از طریق خط لوله ایگات ١ بوده است.

٣ زیمین گفت قرارداد دوجانبه گاز که در سال ١٣٦٤ پایان خواهد یافت، شوروی را ارضاء می کند.