اسناد لانه جاسوسی آمریکا - دانشجویان مسلمان پیرو خط امام - الصفحة ٧٢٣ - روابط ایران با کشورهای کمونیستی ٠٠٢ CERP
تهران)، مرکز توپخانه اصفهان و گروه لجستیکی نیروی زمینی شاهنشاهی ایران به کار مشغول هستند.
جمهوری خلق چین آغاز خیلی محرمانه:
روابط ایران و چین هم هنوز هم ناشی از نگرانی دولت ایران در رابطه با شوروی است. درگیری ایران
در رقابت بین چین و شوروی شامل کنار گذاشتن محتاطانه چین در برابر عظمت شوروی است. سمبل
افزایش هماهنگی سیاسی بین ایران و چین بازدید ٢١ ژوئیه تا ٢ اوت شاهزاده اشرف از چین می باشد
(تهران ٨٠٨٥). شاهزاده در این سفر از اهمیت بسیار برخوردار بود و موفق شد به عنوان اولین فرد خارجی
از سال ١٩٤٩ به این سو، از تبت دیدار نماید. بسیاری از ناظران این سفر را نوعی ضد تعادل در مقایسه با
سفر نخست وزیر هویدا و ولیعهد رضا به مسکو می دانند و واضح است که ایران آگاهانه سعی کرده است در
روابط خود با دو قدرت بزرگ کمونیستی در سالهای گذشته نوعی تعادل پدید آورد. از طرف دیگر، این
سفرها دارای ارمغان چندانی نبوده است. در رابطه با هیئت تجاری ایران که در ماه ژوئن به چین گسیل شده
بود قراردادی امضاء گردید و بر اساس آن در تجارت دوجانبه ٣٠ درصد افزایش پدید خواهد آمد.
صادرات ایران، نفت، محصولات شیمیایی و مواد غذایی مشخص گردید؛ چین نیز به این کشور
منسوجات، محصولات کاغذ، ابزار ماشین آلات و پولاد خواهد فروخت. تجارت دوجانبه با سطح ١/٨٤
میلیون دلار در سال ٢٥٣٤ معادل ٣٣ درصد کاهش یافت که ناشی از کاهش ٧٩ تا ٣ میلیون دلاری
واردات آهن و پولاد ایران بوده است. صادرات پنبه ایران از سطح ٤/٢٠ میلیون دلار به سطح ٤/٢٢
میلیون دلار رسید. این تجارت نیز بر اساس «حساب تهاتری» انجام می گیرد و تفاوتها نیز به دلار پرداخت
می گردد.
کشورهای اروپای شرقی آغاز بخش محرمانه:
دیدارهای رسمی که بین این کشور و کشورهای اروپای شرقی انجام شد سبب انعقاد پروتکلهای
تجاری با بلغارستان، چکسلواکی جمهوری دموکراتیک آلمان، مجارستان، لهستان و رومانی گردید و
موجب شد که دولت ایران قبل از مبادرت به ورود کالاها اعتبار صادر نموده و همکاریهای فنی و اقتصادی
با ایران را تسریع بخشد. تمام پروتکلها خواستار افزایش چشمگیر در سطح تجارت دوجانبه گردیدند. در
صورت بروز مشکلاتی از قبیل تبدیل ارز ایران می تواند از نظر مواد غذایی و مصنوعات به این کشورها
متکی باشد چون معاملات تجاری به صورت تهاتری انجام می شود. تجارت دوجانبه ایران با شش کشور
مزبور در سال ٢٥٣٤ شاهد ٩٦ درصد افزایش بود (یعنی از ٥/٢٠٠ میلیون دلار به ٥/٣٩٣ میلیون دلار
رسید). عدم موازنه نیز در رابطه با ایران رو به وخامت نهاد و از نسبت ١٤/٣ به ١٧/٥ در سال ٢٥٣٤ رسید. اما
تمام این کشورها علاوه بر این بار دیگر در نمایشگاه تجاری بین المللی ایران شرکت جستند.
بلغارستان: در نهمین اجلاس کمیسیون مشترک ایران و بلغارستان در زمینه همکاریهای فنی و
اقتصادی که در صوفیه صورت گرفت، تسلیمی، وزیر بازرگانی دولت ایران، پروتکلی را امضاء کرد که کمی
بعد از آن هنگام سفر رئیس جمهور تودورف به تهران همین پروتکل بار دیگر امضاء گردید. گذشته از
فهرست پروژه های متعددی که در ایران با همکاری بلغارستان احداث می گردد، مهمترین این پروژه ها
شامل افزایش تجارت دوجانبه از سطح ٦٠ میلیون دلار در سال ١٣٥٥ به ١٣٠ میلیون دلار در سال