اسناد لانه جاسوسی آمریکا - دانشجویان مسلمان پیرو خط امام - الصفحة ٧٠٧ - نگرشی بر صنعت نفت و گاز شوروی

تجهیزات و تکنولوژی اکتشافی

تجهیزات اکتشافی شوروی حدود ١٠ سال قدیمیتر از تجهیزات مشابه آن در غرب است. وارد کردن

تجهیزات زلزله سنج غربی و کامپیوترهای دیجیتال در کشف گاز و نفت شوروی، بخصوص در مناطقی از

سیبری که یکی از لایه های زمین دائماً یخ زده است و نیز در مناطق اروپای شرقی و آسیای مرکزی اهمیت

بسزایی دارد. البته این گونه تجهیزات چه روسی و چه غربی باشند، میزان تولید را در حوزه های کنونی بالا

نخواهد برد، لیکن برای کشف حوزه های جدید که در بالا بردن تولید در سالهای ١٩٨٠ نقش عمده دارد،

بسیار حائز اهمیت خواهد بود.

منابع بازیافتی ثانی و ثالث

حدود نیمی از نفت شوروی از چاههایی به دست می آید که در آنها آب تزریق می کنند. در مقایسه با

کارخانه های غربی، روسها پس از حفر چاههای نفتی از آبشویی زیاد استفاده کرده، برای بالا بردن تولید

از تزریق آب و یا نفت بهره برداری می کنند و برای صرفه جویی در سرمایه، فضای چاه را بازتر انتخاب

می کنند. تزریق بیش از حد آب(١) ، سبب ایجاد شکاف در منبع شده مانع جریان یکنواخت آنها می گردد(٢) ،

زمانی که آب جای نفت را در این منابع تغییر می دهد، سبب ایجاد یک ستون عمودی یا یک مخروط

می گردد. طرح اصلی منبع که حدود ٥٠ تا ٦٥ هکتار را شامل می گردد، تولید نیاز به چاههای اضافی دارد؛

البته اگر لازم باشد تولید از همین منابع به میزان قبلی ادامه یابد.

شوروی از پروژه های بازیافتی ثالث (استفاده از مواد شیمیایی و حرارتی بر بخشهای سنگی منابع)

استفاده کرد و توانست در سال ١٩٧٥ تنها ٢٠ میلیون بشکه نفت بدست آورد. کار بر روی روشهای ثالث

بازیافتی ادامه دارد و از طریق آن می توان حدود ٧٠ تا ٨٠ درصد نفت موجود را نیز استخراج کرد، لیکن

هزینه آن زیاد است و نظارت شدید لازم است و علاوه بر آن مدت زیادی وقت صرف خواهد شد تا بتوان به

تولید اضافی دست یافت. شوروی قراردادهایی در زمینه علمی و تکنیکی با دو شرکت آمریکایی منعقد

ساخته است که یکی از جنبه های آن در بر گیرنده منابع بازیافتی ثانی و ثالث می باشد.

ضمیمه پ

همکاری مشترک پیشنهادی در زمینه گاز مایع طبیعی

احتمالاً شوروی در ازای فروش درازمدت گاز مایع طبیعی خواهد توانست به کمک شرکتهای غربی

حوزه های گازی خود را در سیبری توسعه بخشد. در سال ١٩٧٢ پیشنهاد شد که شرکت نورث استار و

یاکوتسک به همکاری بپردازند و در عوض ٨٥ میلیون متر مکعب گاز به آمریکا فروخته شود. پس از یک

سال کار به علت وجود اختلاف بر سر قیمت گاز طبیعی و تأمین هزینه مالی تأسیسات فعالیت متوقف

١- تزریق افراطی آب در پاهها زمانی که نفت را نیز نمی توان به همان سرعت خارج نمود سبب می شود که به جای به وجود آمدن یک سطح افقی دلخواه یک سطح مخروطی شکل ایجاد شود و به همین دلیل اگر چاه و یا پاههای دیگری در اطراف آن حفر نشود مقدار زیادی نفت از دست می رود ٢- جریان ناهماهنگ آب در بخش های نفوذپذیر منابع سبب می شود که آب با شدت بیشتری فرار نموده در جریان نفت چیزی شبیه یک ستون عمودی را پدید آورد.