اسناد لانه جاسوسی آمریکا - دانشجویان مسلمان پیرو خط امام - الصفحة ٧٠٢ - نگرشی بر صنعت نفت و گاز شوروی

ضمیمه الف

جزئیات مربوط به صنعت و عملکرد آن در گذشته

ذخایر

حوزه های گازی و نفتی (سفره های رسوبی) داخل شوروی حدود ١١ میلیون کیلومتر مربع برآورد

شده است که تقریبا نیمی از مساحت زمینی و دریایی درون این کشور را تشکیل می دهد. حدود دو سوم

این مقدار احتمالاً دارای مواد نفتی می باشد.

درباره وسعت منابع و ذخایر نفتی شوروی اطلاعات پراکنده ای موجود است، چون این اطلاعات از

نظر دولتی دارای طبقه بندی سری می باشند. نفتی که امروزه در شوروی کشف شده به میزان ١٥٠ میلیارد

بشکه تخمین زده شده است. تاکنون حدود ٤٥ میلیارد بشکه استخراج شده و بنا به برآورد آمریکا حدود

٤٠٣٠ میلیارد بشکه دیگر نیز قابل بهره برداری می باشد. (آمریکا دارای منابع نفتی معادل ٣٣ میلیارد

بشکه می باشد) قسمت اعظم این منابع در شرق کوههای اورال و بخصوص در سفره های زیرزمینی غرب

سیبری یافت می شود که بنا به گزارشات مختلف، از غنی ترین سفره های نفتی زیرزمینی جهان است، لیکن

دارای آب و هوایی ناسازگار و سرزمینی صعب العبور است. حوزه نفتی ساموتلور در غرب سیبری که

حدود ١٥ میلیارد بشکه نفت دارد، ششمین حوزه نفتی غول آسای جهان است. به نظر می رسد که در آبهای

دریای خزر، بارنتس، کارا، دریای شرق سیبری و نیز دریای اوخوتسک در آبهای جزیره ساخالین نیز

منابع و ذخایر نفتی وجود داشته باشد. در آبهای ساخالین در یک محیط ١٠٠٠٠٠ کیلومتر مربعی و در

عمق ٢٠٠ متری آب نیز ذخایر عظیم ٤٥٣٠ میلیارد بشکه ای نفت احتمالاً وجود دارد. حدود نیمی از این

ذخائر در اعماق بیش از ١٠٠ متر آبها نهفته است.

اطلاعات مربوط به ذخایر گاز طبیعی معمولاً در مجلات فنی شوروی منتشر می گردد. تعداد منابع

«کشف شده» گاز طبیعی در سالهای ٧٣١٩٦٦ شش برابر گردید و در یک ژانویه ١٩٧٤ بالغ بر ٢٢

تریلیون متر مکعب، یعنی ٧٠ درصد بیش از ذخایر و منابع قابل مقایسه در آمریکا شد. (جدول ٦ ضمیمه

ت) حدود دو سوم ذخایر گاز شوروی در سیبری واقع شده و قسمت اعظم آن نیز در تویمان اوبلاست در

نزدیکی خلیج اوب قرار دارد. حوزه اورنگون در تویمان اوبلاست شمالی بزرگترین حوزه گازی جهان

است که حاوی ٦٤ تریلیون متر مکعب گاز طبیعی می باشد.

کیفیت

کیفیت نفت شوروی در مناطق مختلف تفاوت دارد. حدود دو سوم نفت خامی که در شوروی تولید

می شود، حاوی ٥/٠ درصد تا ٢ درصد سولفور می باشد و حدود ١٠ درصد آن حاوی سولفور زیاد (بیش

از ٢ درصد) است و بقیه این نفت تولیدی، سولفوری کمتر از ٥/٠ درصد را دارا می باشد. بخش اعظم نفت

خامی نیز که در منطقه اورالز ولگا تولید می شود دارای ترکیبات نفت فرار و پارافین و مقدار زیادی

سولفور (١ درصد تا ٣ درصد) و نمک می باشد. نفت خامی که در غرب سیبری تولید می شود نیز دارای

ترکیبات نفت فرار و پارافین بوده و مقدار سولفور آن بین ٠٥/٠ درصد تا ٢/٢ درصد متغیر است و جاذبه

آن نیز ٣٦ ٣٢ درجه می باشد. نفت خامی که از سومین منطقه تولیدی بزرگ، یعنی شبه جزیره

مانگیشلاک در آسیای مرکزی بدست می آید نیز دارای ترکیبات پارافینی بوده مقدار سولفور آن پایین،