پندهاي الاهي - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٠٨ - نسبت فزون طلبى مادى با قانون استدراج
چموشى است كه هرچه معلم يا پدر براى اصلاح او تلاش مىكند و رنج مىبرد، طغيان و سرپيچىاش بيشتر مىشود و در نهايت وقتى از او نااميد مىگردند، او را از خويش طرد مىكنند تا زودتر به فرجام رفتار خود برسد. چنانكه از اين آيه استفاده مىشود، خداوند، هم به كسانى كه در مسير هدايت قرار مىگيرند، يارى و مدد مىرساند تا با اختيار و اراده خويش به هدايت و سعادت برسند، و هم به كسانى كه در غفلت و گمراهى به سر مىبرند، به نوعى كمك مىكند كه با اراده و سوء اختيار خود، به انحطاط و هلاكت دست يابند.
خداوند درباره دسته اول مىفرمايد:
وَالَّذِينَ اهْتَدَوْا زادَهُمْ هُدىً وَآتاهُمْ تَقْواهُمْ؛[١] و آنان كه به هدايت گراييدند، [خداوند] آنان را هرچه بيشتر هدايت بخشيد و [توفيق] پرهيزكارىشان داد.
همچنين درباره دسته دوم مىفرمايد:
فَلَمّا زاغُوا أَزاغَ اللهُ قُلُوبَهُم؛[٢] پس چون [از حق] برگشتند، خدا دلهايشان را برگردانيد.
خداوند دل كسى را از خود برمىگرداند كه مستحق گمراهى است و از آن پس، همه راههاى هدايت به روى او بسته مىشود و وسايل گمراهى بيشتر براى او فراهم مىآيد تا سريعتر به عقوبت ابدى خداوند گرفتار شود.
بنابر آنچه گفتيم، دارايى و نادارى، وسيله آزمايش انسان است. اگر
[١] محمد(صلى الله عليه وآله) (٤٧)، ١٧. [٢] صف (٦١)، ٥.