چنان‌چه از دقت در آرای مطرح‌شده روشن می‌شود، «وثاقت» اسحاق‌بن‌عمار در بین قائلان هر سه نظریه، مورد اتفاق است و چیزی که مورد اختلاف است، «تعدد» و «مذهب» اوست؛ بنابراین در ادامه، دربارة این دو محور بحث می‌شود.

تعدد

ادله قائلان به تعدد

قائلان به تعدد، دلایلی را برای نظریة خود مطرح کرده‌اند که در ذیل به برخی از آن‌ها اشاره می‌شود:

١. مهم‌ترین دلیل بر این قول، دقت در دو عبارت شیخ و نجاشی است، زیرا اسحاق‌بن‌عمار در عبارت نجاشی منسوب به «عماربن‌حیّان التغلبی‌الصیرفی» در عبارت شیخ‌طوسی، منسوب به «عمار بن موسی‌الساباطی» شده و پُر واضح است که این «عمّار»ها یکی نیستند، چرا که خاندان عماربن‌حیّان، همان‌طور که از عبارت نجاشی[٣٩٩] استفاده می‌شود، خاندانی معروف و سرشناس بوده‌اند و راویان بسیاری از این خانواده برخاسته و ناشناس نبوده‌اند، اما نه در مورد اسحاق و نه پدرش و نه برادران و فرزندان و برادرزاده‌هایش وصف «الساباطی» به کار نرفته، بلکه آن‌ها معروف به «صیرفی» و «تغلبی» هستند؛ چنان‌چه در عبارت الرجال شیخ نیز همین اوصاف آمده، و در مقابل برای «عمّار ساباطی» معروف، فرزندانی به نام «اسماعیل»، «قیس»، «یونس» و... در جایی ثابت نشده است.

نجاشی در ذیل عنوان «عماربن‌موسی» می‌گوید:

عماربن‌موسى‌الساباطي، أبوالفضل مولى و أخواه قيس و صباح رووا عن أبي‌عبدالله و أبي‌الحسن٨ و كانوا ثقات في‌الرواية...؛[٤٠٠]

[٣٩٧]. كتاب نكاح (زنجانى)، ج‌٦، ص١٩٢٩.

[٣٩٨]. كتاب نكاح (زنجانى)، ج‌١١، ص٣٧٥٧‌.

[٣٩٩]. و هو في بيت كبير من الشيعة.

[٤٠٠]. رجال‌النجاشي، ص٢٩٠، رقم٧٧٩.