٥. امام‌رضا٧ نیز به «عمران صابی» فرمودند: « أَمَّا الْوَاحِدُ فَلَمْ‌يَزَلْ‌ كَائِناً وَاحِداً لَا شَيْ‌ءَ مَعَهُ بِلَاحُدُودٍ وَ لَاأَعْرَاضٍ وَ لَايَزَالُ كَذَلِكَ ثُمَّ خَلَقَ خَلْقاً مُبْتَدِعاً مُخْتَلِفاً بِأَعْرَاضٍ وَ حُدُودٍ مُخْتَلِفَة»؛[٢١٢] یگانه، همیشه یکتا و بدون حدود و اعراض بود و هیچ چیزی با او وجود نداشت، سپس خلقی دارای اعراض و حدود مختلف و گوناگون ابداع فرمود.

(قسم دوم ـ از نکاه اول ـ): در این قسم از مستندات وحیانی، ازلیت ماسوی، منافی «ازلیت»، «اوّلیت حقیقی» و «خالقیت» الله تعالی و بالأخره منافی «توحید» و «زوال‌پذیری و دگرگونی ماسوی»، دانسته شده است.

١. نفی ازلیت:

امیرالمؤمنین٧ می‌فرماید:

الْحَمْدُلِلَّهِ ... الدَّالِ‌ عَلَی‌ وُجُودِهِ بِخَلْقِهِ وَ بِحُدُوثِ خَلْقِهِ عَلَی أَزَلِه‌؛ [٢١٣] سپاس خدای را... که به آفریدگان خویش ـ یا به آفریدن خلایق ـ بر وجود و هستی‌اش رهنمایی نمود و به ابتدا داشتن خلقش بر ازلیت و همیشگی خویش دلالت فرمود.

امام‌رضا٧ نیز از پدرانش از امیرالمؤمنین٧ می‌فرماید:

الْحَمْدُلِلَّهِ الَّذِي لَا مِنْ شَيْ‌ءٍ كَانَ وَ لَا مِنْ‌ شَيْ‌ءٍ كَوَّنَ‌ مَا قَدْ كَانَ الْمُسْتَشْهِدِ بِحُدُوثِ الْأَشْيَاءِ عَلَی أَزَلِيَّتِه‌؛[٢١٤] سپاس خدای را که نه از چیزی بوده و نه از چیزی هستی داده آن‌چه را که بوده، به واسطة آغازداشتن چیزها بر ازلیت خود گواه آورده.

در این روایات، حدوث(ابتدا داشتن) «ماسوی» به معنای مسبوق‌بودن هستی آن به نیستی خودش (عدم مقابل)، گواه و نشانة ازلیت الله تعالی دانسته شده است. رابطة

[٢١٢]. التوحید، ص١٢٩ و ١٣٠ و الاحتجاج، ج٢، ص٤٢٩.

[٢١٣]. الکافی، ج١، ص١٣٩ ش٥.

[٢١٤]. التوحید، ص٦٤، ش٢٦.