شیخ‌کلینی; که خودش از طرف‌داران فعلی‌بودن اراده خداوند متعال بوده و حتی این روایت و شش روایت دیگر، را ذیل بابی به عنوان « بَابُ‌ الْإِرَادَةِ أَنَّهَا مِنْ صِفَاتِ الْفِعْلِ » آورده است، دلیل عقلی صحت سلب را نیز چاشنی مستندات وحیانی قرار داده و می‌گوید: «والارادة من صفات الفعل ألا تری أنه یقال اراد هذا و لم یرد هذا؟!».[٣١٤]

٢. صحیحه محمدبن‌مسلم از امام‌صادق٧: «َالْمَشِيَّةُ مُحْدَثَة».[٣١٥]

٣. امام‌رضا٧ دربارة «اراده» می‌فرمایند: «َفَهِيَ‌ مُحْدَثَةٌ لِأَنَّ الْفِعْلَ كُلَّهُ مُحْدَث»؛[٣١٦] پس اراده حادث است، زیرا به تحقیق، همةافعال حادث‌اند.

٤. و نیز ایشان٧ فرمودند: « الْمَشِيئَةُ مِنْ صِفَاتِ الْأَفْعَالِ فَمَنْ زَعَمَ أَنَ‌ اللَّهَ‌ لَمْ‌يَزَلْ‌ مُرِيداً شَائِياً فَلَيْسَ بِمُوَحِّد»؛[٣١٧] اراده و مشیت از صفات افعال است؛ پس هر کس گمان کند که خدا پیوسته خواهنده بوده، پس به یگانگی خدا قائل نیست.

برداشت:

١. این روایات، نصّ بر نفی ذاتی‌بودن ارادة الله‌تعالی است؛[٣١٨]

٢. به دلیل حادث‌بودن فعل، اراده نیز حادث است؛[٣١٩]

٣. منشأ پیدایش اشیا ارادة الله تعالی می‌باشد.[٣٢٠]

٤. به تبع اراده که حادث است، مراد که همان «ماسوی» است نیز حادث می‌باشد؛

٥. مراد از حدوث، پیدایش بعد از عدم می‌باشد، چنان‌چه امام‌صادق٧ می‌فرماید: «فَيَكُونُ‌ بِوُجُودِهِ‌ بَعْدَ عَدَمِهِ دُخُولٌ فِي الْحَدَث‌».[٣٢١]

خلاصه این‌که: «ماسوی» نه تنها حادث ذاتی است، بلکه حادث زمانی نیز می‌باشد.

[٣١٤]. الکافی، ج١، ص١١١ و١١٢.

[٣١٥]. المحاسن، ج١، ص٢٤٥، ش٢٤١ و التوحید، ص١٤٧ و ص٣٣٦.

[٣١٦]. التوحید، ص٤٤٨.

[٣١٧]. التوحید، ص٣٣٨، ش٥.

[٣١٨]. ر.ک: محاضرات فی اصول‌الفقه، ج٢، ص٣٦ . حتی علامه‌طباطبائی نیز برخلاف مشهور فلاسفه می‌نویسد: «و ما نسب الیه تعالی فی الکتاب والسنه من الاراده والکلام، ارید به صفةالفعل» بدایة‌الحکمه، المرحلة ١٢، فصل ٦ و ٨ و نهایةالحکمه، مرحله١٢، فصل١٣).

[٣١٩]. ر.ک: التوحید، ص٤٤٨.

[٣٢٠]. ر.ک: الکافی، ج١، ص١٠٦، ش٧.

[٣٢١]. الکافی، ج١ ، ص٧٧ ، ش٢.