مشایخ- در مقام جمع‌آوری روایات صادره از معصوم٧ بوده است و شیخ صدوق نیز در مقدمه کتاب الفقیه، کتاب المحاسن را در زمرة کتاب‌هایی شمرده که مرجَع و معتمَد اصحاب بوده است.[٢٧٢]

٢- توثیق روات دیگر چه تلویحاً ( با عبارت «رحمه الله»- که بنا بر تحقیق، «ترحم» و «ترضّی» شیخ‌صدوق دلالت بر وثاقت راوی می‌کند- مانند محمدبن‌علی ماجیلویه) و چه تصریحاً (مانند محمدبن‌ابی‌القاسم، احمدبن‌ابی‌عبدالله البرقی و احمدبن النضرالخزاز).

٣. نقل ١٨٦٨روایتِ «محمدبن‌خالدالبرقی» توسط فرزندش که ٥٠/٦٤ درصد مجموع روایت «محمد بن خالد» و ٨١/٢٢ درصد مجموع روایت «احمدبن‌محمدبن‌خالد» را تشکیل می‌دهد و١٦٧روایتِ «عمروبن‌شمر» توسط احمدبن‌النضرالخزاز، که ٠٩/٤٤ درصد مجموع روایت «عمروبن‌شمر» و ٢٣/٧٥ درصد مجموع روایت «احمدبن‌النضرالخزاز» را تشکیل می دهد.

گفتنی است که شیخ‌طوسی، محمدبن‌خالدالبرقی را توثیق نموده[٢٧٣] و نقل ٨٦/٢٦ درصد روایاتش (٧٧٢ روایت) توسط احمدبن‌محمدبن‌عیسی‌الاشعری، که توثیق خاص دارد،[٢٧٤] می‌تواند قرینة خوبی بر داوریِ شیخ طوسی باشد.

بنابراین در پرتو این قرائن، نمایان شدن مُهر اعتبار روایت مذکور، ممکن خواهد بود.

شبهة سوم: در روایات فراوانی بیان شده است که الله‌تعالی، پیامبراکرم٦، حضرت‌زهرا٣، امامان معصوم : و حتی مؤمنان را از نور عظمتش خلق کرده است،[٢٧٥] و حتی پیامبراکرم٦ به صراحت می‌فرمایند: « يَفْصِلُ‌ نُورُنَا مِنْ نُورِ رَبِّنَا كَشُعَاعِ الشَّمْسِ مِنَ الشَّمْسِ »؛[٢٧٦] همان‌گونه که نور خورشید از خورشید جدا می‌شود، نور ما نیز از نور پروردگارمان جدا می‌شود. با توجه به این‌که حق تعالی، قدیم ازلی است، پس باید این

.[٢٦٧] ایشان پس از ابراز این مطلب: « وَ لَمْ أَقْصِدْ فِيهِ قَصْدَالْمُصَنِّفِينَ فِي إِيرَادِ جَمِيعِ مَا رَوَوْهُ بَلْ قَصَدْتُ إِلَى إِيرَادِ مَا أُفْتِي بِهِ وَ أَحْكُمُ بِصِحَّتِهِ وَ أَعْتَقِدُ فِيهِ أَنَّهُ حُجَّةٌ فِيمَا بَيْنِي وَ بَيْنَ رَبِّي»، می‌افزاید : «وَ جَمِيعُ مَا فِيهِ مُسْتَخْرَجٌ مِنْ كُتُبٍ مَشْهُورَةٍ عَلَيْهَا الْمُعَوَّلُ وَ إِلَيْهَا الْمَرْجِعُ مِثْلُ كِتَابِ ... الْمَحَاسِنِ لِأَحْمَدَ بْنِ أَبِي‌عَبْدِاللَّهِ الْبَرْقِيِّ و...» «الفقیه»، ج١، ص٣و٤.

[٢٧٣] . رجال الطوسی، ص ٣٦٣، ش ٥٣٩١ -٤.

[٢٧٤] . همان، ص ٣٥١، ش ٥١٩٧-٣.

[٢٧٥]. ر.ک: الکافی، ج١، ص٣٨٩، ش٢ و ص٥٢١ ، ش٦ ؛ کمال‌الدین، ج١، ص٣١٨؛ ثواب‌الاعمال، ص٢٣٩؛ المحاسن، ج١، ص١٠٠؛ وسائل‌الشیعه، ج١٢، ص٣٠٠، ش١٦٣٥٥ و... .

[٢٧٦]. البحار، ج٢٥، ص١٨ و ج٥٤، ص١٦٩.