صورت حتمی و وجوبی ‌باشد، آیا واقعاً می‌توان به او نسبت داد که «شاء و فعل ازلا»؟! «شاء»، زمانی صادق است که صدور «ماسوی» از او به صورت اختیاری باشد، نه وجوبی؛ یعنی اگر بخواهد، ماسوی را ایجاد کند و اگر نخواهد، نکند.

ثانیاً: باید از این متفکران پرسید: آیا فقرة دوم سخن شما، برگرفته از سخن پیشوایان معصوم: است و یا از ناحیه خودتان چنین می‌گویید؟! و آیا خداوند متعال از طریق وحی این مطلب را به شما خبر داده است، آن هم خلاف آن‌چه را که به پیامبرش وحی نموده و او نیز به پیشوایان معصوم : منتقل کرده است و آنان نیز بدون کم و زیاد، این حقایق را به موحِدان منتقل نموده‌اند؟! چگونه می‌شود که امامان معصوم: ازلیت ماسوی را محال بدانند، چنان‌چه در نگاه اول و دوم و بخشی از نگاه سوم که گذشت، بیان شده است؛ ولی کسانی که خود را از پیروان او می‌دانند، خلاف آن را معتقد شوند؟! [٣٣٩]‌

بخش دوم (از "نگاه" سوم) :

برخلاف کسانی که ارادة حق تعالی را همان علم او به نظام عالم بر وجه اتم و اکمل دانسته[٣٤٠] و معتقدند که بین این دو هیچ مغایرت ذاتی و مفهومی وجود ندارد،[٣٤١] و علاوه بر اندیشمندانی که پذیرش این نظریه را مساوی انکار حقیقت اراده الله تعالی و در نتیجه، انکار کمال او دانسته‌اند،[٣٤٢] در مستندات وحیانی نیز به منظور بیان مغایرت بین علم و ارادة باری‌تعالی، ادله‌ای ذکر شده که به جهت اختصار، تنها به دو نمونه اشاره می‌شود؛

١. امام‌صادق٧ در جواب بکیر بن اعین که پرسید: دانش و خواست خدا دو چیزند یا یکی؟، فرمودند:

الْعِلْمُ‌ لَيْسَ‌ هُوَ الْمَشِيئَةَ أَلَا تَرَى أَنَّكَ تَقُولُ سَأَفْعَلُ كَذَا إِنْ شَاءَ اللَّهُ وَ لَا تَقُولُ سَأَفْعَلُ كَذَا إِنْ عَلِمَ اللَّه‌...؛[٣٤٣] دانش، خواستن نیست. آِیا نمی‌بینی که می‌گویی: «اگر بخواهد» به زودی فلان

[٣٣٩]. امام‌صادق٧ فرمودند : «وَيْلٌ لِقَوْمٍ تَرَكُوا قَوْلِي‌ بِالْكَلَامِ‌ وَ ذَهَبُوا إِلَى مَا يُرِيدُون»؛ الاحتجاج، ج٢، ص٣٦٥.

[٣٤٠]. ر.ک: الاسفار، ج٤، ص١١٤ و ج٦، ص٣٣٣.

[٣٤١]. ر.ک: الشفاء (الالهیات)، فصل٨، از مقاله٧.

[٣٤٢]. ر.ک: الالهیات (جعفر، سبحانی)، ج١، ص١٦٩.

[٣٤٣]. الکافی ، ج١، ص١٠٩، ش٢ و التوحید، ص١٤٦، ش١٦.