حماسه حسینی 1 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٩٢
مهملات هم هستند ، شایسته حقایق نیستند .
من از مرحوم آیتاللهصدرا علیاللهمقامه شنیدم که تاجنیشابوری در منبر
حرفهای مفت میگفت ، کسی به او اعتراض کرد که این حرفها چیست ، این
همه اجتماع میشود چرا دو کلمه حرف حسابی نمیزنی ؟ گفت مردم لایق نیستند
! بعد هم با یک دلیل ، به اصطلاح ثابت کرد .
مردمعوام یعنی توده مردم ، منطقی در برابر خواص دارند ، و این منطق را
اغلب بکار میبرند . میگویند : ماهی از سر گنده گردد نیزدم . علماء به
منزله سرماهی هستند و ما دمماهی . ولی حقیقت این است که در این تقصیر و
در این مسؤولیت ، هم خواص مسؤولند و هم عوام . این را بدانید که عامه
مردم و توده مردم هم در این مسائل شریکند . در این جور مسائل این توده
مردم هستند که حقایقکشی میکنند و خرافات را اشاعه میدهند .
حدیث معروفی است و علماء برای آن اعتبار قائل شدهاند که شخصی از
امامصادق علیهالسلام در ذیل آیه شریفه : « و منهم امیون لا یعلمون الکتاب
الا امانی »[١] ( در اینجا خدا از عوام یهود انتقاد میکند . با اینکه
خدا عوام را بیسواد ، امی و درسناخوانده معرفی میکند ، در عینحال از
همین عوام در قرآن انتقاد میکند و آنها را مسؤول میشناسد ) سؤال میکند که
آقا ! علمای یهود مسؤول بودهاند درست ، عوام چه مسؤولیتی دارند ؟ اینها
عوام بودنشان عذرشان است ( حدیث مفصل است ) امام ( ع ) فرمود اینجور
نیست . مسائلی هست که احتیاج به درس خواندن دارد ، فقط درس خواندهها
آنها را درک میکنند ،
[١] سوره بقره آیه . ٧٨