احكام شريعت پيرامون حيات طيبه - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ٣٨٩ - ٤ - احترام متقابل
و جهل و مانند اينها، پيدا مىشود. از سويى ريشههاى غيبت ده گونهاند كه عبارتاند از: كينه جويى، كمك و همراهى كردن با يك گروه، تهمت، تصديق يك خبر بدون اينكه درستى آن آشكار شده باشد، بدگمانى، حسد، مسخره كردن، شگفتى، ناراحتى و خودآرايى، پس اگر خواستار سلامت (ايمان) هستى خالق را ياد كن نه مخلوق را، تا بجاى غيبت، به عبرت درآيى و بجاى گناه، ثواب كنى.»
١٣- بايد از گمان بد كه خود به دنبال كينه، خشم، درگيرى و نادانى مىآيد، دورى جست. چون، دين اسلام به ما فرمان مىدهد تا به دنبال آنچه نسبت بدان علم نداريم نرويم، همچنين دستور مىدهد تا كارهاى برادرانمان را به بهترين وجه حمل بر صحّت كنيم. اميرمؤمنان عليه السلام دراين باره فرمودهاند:
«ضع أمر أخيك على أحسنه حتّى يأتيك منه ما يغلبك (أيتعلم يقيناً غير ذلك) ولا تظنّن بكلمة خرجت من أخيك سوءً وأنت تجد لها في الخير محملًا» [١].
«كار برادرت را بر بهترين وجه حمل بر صحّت كن تا اينكه به خلاف آن يقين كنى، و همچنين تا وقتى مىتوانى براى سخنى كه از (دهان) برادرت خارج شده توجيه نيكى بيابى، به سخن وى گمان بد مبر.»
١٤- تجسّس در كار مردم به معناى دنبال كردن و پرده برداشتن از رازهاى ايشان به منظور دستيابى به عيوبشان، نيز جايز نمىباشد. روايت شده كه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله روزى پساز اتمام نماز، به سرعت حركت كرده،
[١] - بحارالأنوار، ص ١٩٦، ح ١١ (باب التّهمة والبهتان وسوء الظّنّ).