احكام شريعت پيرامون حيات طيبه

پیشگفتار

امنيت در زندگى اسلامى

1 - امنيت؛ آرامش روانى

2 - امنيت و آرام گام برداشتن(يا روش متعادل)

3 - امنيت و بيم

4 - امنيت اجتماعى دورى از ستم و احترام به حقوق ديگران

5 - توحيد و حاكميت امنيت و آرامش

6 - امنيت علمى و فرهنگى

سخن پايانى

عدالت در جامعه اسلامى

1 - برپاداشتن عدل

2 - عدالت در عرصه سياست

3 - عدل در مسؤوليت و پاداش

4 - عدالت در عرصه اقتصاد

زيان رساندن به ديگران

استفاده از حق خود و ستم به ديگران

قرض و ربا

5 - عدالت در خانواده

6 - عدالت در عرصه قضاوت

صلح و آرامش هدف مؤمنان

1 - صلح پيشاز ستيز

2 - آرامش در خانه و خانواده

3 - سلام، درود مؤمنان

4 - سلام بر پيامبران

قانونگذارى و دادگرى حق مدار

1 - حكم الهى

2 - حاكم حقيقى كيست؟

3 - فراگيرى احكام

4 - حاكم پيراسته

5 - حكم فقهاى عادل

قصاص، امنيت و عدالت

1 - قصاص نفس

2 - قصاص اندامها

3 - قصاص در حرمت شكنيها

حرمت نفس

1 - ارزش حيات

2 - پيشگيرى از جنايت قتل

3 - جنايت كشتن فرزندان

اركان گناه

1 - آگاهى، شرط مسؤوليت است

2 - بىگناهى وبراءت انسان

حفظ و پاسدارى

1 - دفاع مشروع

2 - دفاع از حرمتها و حقوق ديگران

3 - دژهاى استوار

احكام خوردنيها و آشاميدنيها

1 - تغذيه و ارزش زندگى

2 - اصل حليت غذاها

الف بهرهبردارى از آنچه در زمين قرار دارد

ب روزى حلال و پاكيزه

ج آداب غذا خوردن

نخست - تغذيه، پرهيزگارى و نيكوكارى

دوم - تغذيه، لذت و تندرستى است

سوم - تغذيه، پيوندى اجتماعى

چهارم - غذا و تدبير معيشت

احكام خانه و مسكن

1 - مصونيت از خطرها

2 - وسعت، نور خورشيد، هواى پاك

3 - پوشيدگى و آرامش

4 - زيبايى و آراستگى خانه

5 - سادگى و دورى از زيادهروى

6 - جاى مناسب

7 - ذكر و پيراستگى

8 - سود و بركت

9 - هميارى و مهربانى

10 - جايى براى علم آموزى و تربيت

11 - آداب والا

آداب ورود به خانه

آداب خواب و شب زندهدارى

چه هنگام خوابيدن درست است؟

چگونه بخوابيم؟

احكام تندرستى و سلامتى

نخست احكام تندرستى

1 - حفظ جان و اعضا

2 - تندرستى و زيان و ضرر

3 - بهداشت عمومى و فساد

4 - بهداشت عمومى و حيات طيبه

5 - بالاترين مراتب بهداشت فردى

دوم - سلامتى و بهداشت، حق طبيعى انسان

احكام آموزش

احكام دوستى و مودت

احكام روابط ميان مؤمنان

1 - محبت و ارزشهاى مادى

2 - روابط ميان نسلى

3 - روابط برادرانه و اصلاح

4 - احترام متقابل

احكام صله رحم

1 - محوريت پيوند ولايى

2 - پايه مدنيت

احكام قيمومت

سرپرستى خانواده

مرزهاى سرپرستى

مسؤوليت قانونى

احكام فرزندان

1 - ازدواج و ازدياد نسل

2 - محافظت از نسل

3 - زينت زندگى

الف - مسؤوليت بدن

ب - مسؤوليت عقل

ج - مسؤوليت دل

4 - فرزندان؛ وسيله آزمايش

الف - روزى حلال، موفقيت در آزمايش

ب - پرهيزگارى در پيوندها

ج - راه دورماندن از كبر و سركشى

احكام شريعت پيرامون حيات طيبه - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ٢٧٧ - ١ - مصونيت از خطرها

صلّى على قارعة الطريق، ورجل أرسل راحلته ولم يستوثق منها» [١].

«سه دسته‌اند كه خداوند آنها را سزاوار حفظ نمى‌شمارد [٢]: مردى كه در خانه‌اى خراب سكنى گزيند، مردى كه بر سر راه به نماز بپردازد، و مردى كه شتر ومركب خودرا رها سازد بى‌آنكه (از درست رفتنش) اطمينان حاصل كند.»

٤- در حديث ديگرى درباره كارهايى كه مى‌بايست براى امنيّت خانه انجام داد سخن رفته است، كه اين امر ميزان اهتمام دين- علاوه بر استحكام خانه و بى‌نقص بودن آن- به حفظ خانواده از خطرها، را نمايان مى‌سازد. پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرموده‌اند:

«أطفئوا المصابيح بالليل، لا تجرها الفويسقة فتحرق البيت وما فيه» [٣].

«چراغها را در شب خاموش كنيد، تا موشها آنهارا به اين سو و آنسو نكشند و خانه و آنچه را در آن است با اين كار به آتش نكشند.»

٥- همچنين امام صادق عليه السلام خوابيدن در پشت بام بدون حفاظ را ناپسند داشته و فرموده‌اند:

«من نام على سطح غير محجّر برأت منه الذمّة» [٤].

«هركس بر پشت بامى بدون حفاظ بخوابد، تنها خود مسؤول پيامدهاى‌

[١] - بحارالأنوار، ص ١٥٧، ح ٢.

[٢] - چه‌بسا اين سخن بدين معنا باشد كه؛ دعاهاى اين سه دسته براى در امان ماندن از خطرها، مستجاب‌نخواهد شد، چراكه خود در فراهم آوردن وسائل امنيّت كوتاهى كرده‌اند.

[٣] - بحارالانوار، ج ٧٣، ص ١٦٤، ح ١.

[٤] - همان، ص ١٧٨، ح ٢.