دانشنامه امام کاظم علیه السلام - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٨٣ - برخورد با دشمن نادان
برخورد با دشمن نادان
ابوالفرج اصفهانی در کتاب مقاتل الطالبیین خود آورده است:
روش و
اخلاق امام موسی کاظم علیهالسلام چنین بود که اگر کسی پشت سرحضرتش حرف
زشتی میزد و بدگوئی میکرد، امام علیهالسلام اظهار ناراحتی نمیکرد، بلکه
هدیه ای برایش میفرستاد. همچنین مورخین در کتابهای مختلفی آورده اند: یکی
از فرزندان عمر بن خطاب هر گاه امام کاظم علیهالسلام را ملاقات میکرد،
به امام علی علیهالسلام دشنام و ناسزا میگفت و بدین شیوه حضرت را مورد
آزار و اذیت قرار میداد. و مرتب دوستان و اطرافیان حضرت میگفتند: یا ابن
رسول الله! اجازه فرمائید تا او را مجازات و نابود کنیم، و لیکن امام علیه
السلام از این کار جلوگیری مینمود؛ و مانع مجازات او میگردید. روزی حضرت
از دوستان خود پرسید: محل کار این شخص کجاست؟ و چه میکند؟ عرضه داشتند: در
اطراف مدینه مزرعه ای دارد، روزها در آنجا مشغول کشاورزی است. حضرت سوار
مرکب - الاغ - خود شد و به سوی مزرعه آن شخص بدزبان، رهسپار گشت؛ و چون به
مزرعه رسید، با الاغ وارد زراعتها و محصول او گردید.
آن شخص با دیدن
چنین صحنه ای، فریاد کشید: زراعت ما را لگدمال نکن؛ ولی حضرت به راه خود
ادامه داد تا نزدیک او رسید و سپس از الاغ پیاده شد و کنارش نشست و با او
مشغول شوخی و مزاح گردید؛ و بعد از آن فرمود: چقدر برای این زراعت هزینه
کرده ای؟
گفت: صد دینار، حضرت فرمود: برای درآمد و سود از آن، چه مقدار آرزو و امید داری که بهره ببری؟
در پاسخ گفت: علم غیب نمیدانم، حضرت فرمود: پرسیدم: چه مقدار آرزومندی؟
آن
شخص گفت: دویست دینار. امام علیهالسلام سیصد دینار به او داد و با ملاطفت
فرمود: درآمد زراعت هم مال خودت باشد. ناگاه آن شخص با مشاهده چنین
برخورد، تعجب کرده؛ و پیشانی حضرت را بوسید و از جسارتهای گذشته خود
عذرخواهی کرد.
و چون شب هنگام نماز فرا رسید و مردم به مسجد آمدند، دیدند آن شخص پشت سر امام علیهالسلام نماز جماعت میخواند.
پس از آن، حضرت به دوستان خود فرمود: حال این کار و روش صحیح بود، یا آنچه که شما پیشنهاد میدادید؟! [١] .
(١) ارشاد: ٢٩٧، س ١، أعیان الشیعة: ج ٢، ص ٧، بحارالأنوار: ج ٤٨، ص ١٠٢، ح ٧، مناقب ابن شهر آشوب: ج ٤، ص ٣١٩، دلائل الامامة: ص ٣١١، س ١، کشف الغمة: ج ٢، ص ٢٨٨، مدینة المعاجز: ج ٦، ص ١٩٢، ح ١٩٣٦.
منبع: چهل داستان و چهل حدیث از امام موسی کاظم؛ عبدالله صالحی؛ مهدی یار.