دانشنامه امام کاظم علیه السلام - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٣٩٧ - محمد
محمد
محمد بن موسی، مکنی به «ابوابراهیم» مردی جلیلالقدر و صاحب فضل و کرامت
بود. وی را به خاطر فزونی عبادت و نمازش «محمد عابد» میگفتند. دربارهی
روحیه تهجد و حالات معنوی و روحانی وی نوشتهاند:
«او پیوسته با وضو و
طهارت و قرین عبادت بود و شبها مشغول نماز میگشت و چون از نماز فارغ میشد
لحظاتی استراحت میکرد. دوباره از بستر برمیخاست و مشغول طهارت و نماز
میگشت. مجدداً ساعتی استراحت میکرد، سپس برمیخاست، وضو میگرفت و به
نماز میایستاد. این روش و عادت او تا سپیده صبح بود.» [١] . یکی از شیعیان
در مقام وصف شب زندهداری محمد میگوید: «هیچگاه محمد را دیدار نکردم مگر
آن که این آیه را به یاد میآوردم (و او را از مصادیق بارز آن میدانستم):
کانوا قلیلاً من اللیل ما یهجعون» [٢] [٣] . محمد و امیراحمد از یک مادر
هستند و شاید این ویژگی موجب آن بود که آنان همواره در کنار هم و مونس
یکدیگر باشند. بنابر نوشته مورخان وی از ستم عباسیان ناگزیر از هجرت به
ایران و فارس شد و در شیراز مخفیانه زندگی میکرد و در طول اختفا به نوشتن و
استنساخ قرآن همت گمارد و از اجرت آن هزار بنده آزاد کرد و سرانجام در
شیراز درگذشت [٤] و قبر او هم اکنون در شیراز در کنار قبر برادرش احمد،
زیارتگاه ارادتمندان است.
(١) بحارالانوار، ج ٤٨، ص ٢٨٧.
(٢) ذاریات (٥١)، آیه ١٧ یعنی: آنان اندکی از شب را میخوابیدند.
(٣) ارشاد، ص ٣٠٣.
(٤) ر. ک: بحارالانوار، ج ٤٨، ص ٤١١.
منبع: زندگانی امام کاظم؛ علی رفیعی، سید محمد حسینی؛ مؤسسه فیض کاشانی چاپ اول ١٣٧٤.