دانشنامه امام کاظم علیه السلام - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٤٢٣ - مقامات عرفانی امام کاظم
مقامات عرفانی امام کاظم
عبدالله یافعی مینویسد: « الامام موسی کان صالحا عابدا، جوادا، حلیما،
کبیر القدر و هو احد الأئمة الاثنی عشر المعصومین فی اعتقاد الامامیة و کان
یدعی بالعبد الصالح لعبادته و اجتهاده، و کان سخیا کریما، کان یبلغه عن
الرجل یؤذیه فیبعث الیه بصرة فیها الف دینار. » [١] . « امام موسی کاظم
مردی صالح و عابد و بخشنده و بردبار بود. او دارای مراتب و مدارج عالی
اخلاقی و عرفانی بود. او یکی از ائمه دوازده گانه در اعتقاد شیعه است.
او به عبد صالح شهرت داشت زیرا بسیار عابد و کوشا در سر علم و عبادت بود.
او
به قدری بخشنده و کریم بود که اگر مردی او را اذیت میکرد او یک کیسه هزار
دیناری برای او میفرستاد. (نه اینکه در صدد تلافی برآید). »
بدی را بدی سهل باشد جزا
اگر مردی أحسن الی من أساء
سبط ابنجوزی مینویسد:
«
موسی بن جعفر کان یدعی العبد الصالح و کان حلیما کریما اذا بلغه عن رجل
یؤذیه بعث الیه بمال » [٢] . « موسی بن جعفر مشهور به « عبد صالح » مردی
بردبار و کریم بود. هرگاه مردی او را آزار میداد برای او مال فراوان
میفرستاد. » ابوحاتم مینویسد:
« موسی بن جعفر ثقة صدوق، امام من ائمة
المسلمین » [٣] . « موسی بن جعفر مردی موثق و مورد اعتماد و راستگوست و او
امامی از ائمه مسلمین میباشد. »
احمد بن حجر الهیتمی مینویسد: «
موسی الکاظم هو وارث ابیه علما و معرفة و کمالا و فضلا سمی الکاظم لکثرة
تجاوزه و حلمه و کان معروفا عند اهل العراق بباب الحوائج عند الله و کان
اعبد اهل زمانه و اعلمهم و اسخاهم » [٤] .
« موسی کاظم وارث پدرش امام
صادق در علم و معرفت و کمال و فضیلت بود و نامیده شد به کاظم برای آنکه هر
کس به او تجاوز و تعدی میکرد به او پاداش خیر میداد.
حلم و صبر او معروف است و در عراق او را بابالحوائج گویند زیرا حوائج مردم را بر میآورد.
او عابدترین و دانشمندترین و بخشندهترین مردم زمان خود بود. »
محمد
بن طلحة الشافعی گوید: « موسی بن جعفر الکاظم هو الامام الکبیر القدر،
العظیم الشأن الکبیر، المجتهد الجاد فی الاجتهاد، المشهور بالکرامات، یبیت
الیل ساجدا و قائما، و یقطع النهار متصدقا و صائما، و لفرط حلمه و تجاوزه
عن المعتدین علیه دعی کاظما، کان یجازی المسیء باحسانه الیه و یقابل
الجانی بعفوه عنه و لکثرة عبادته کان یسمی بالعبد الصالح و یعرف بالعراق «
بباب الحوائج الی الله » لنجح مطالب المتوسلین الی الله تعالی به، کراماته
تحار منها العقول، بان له عند الله تعالی قدم صدق لا تزل و لا تزل. »
«
موسی بن جعفر امامی بزرگوار در شأن و قدر و جلالت است که نهایت کمال و
کوشش را در عبادت داشت. او به کرامات بسیاری مشهور است. شبها را به سجده و
روزها را به روزه و صدقه میگذراند. از شدت حلم و بردباری او در مقابل
گناه و آزار متجاوزان و بدکاران به نام « کاظم » خوانده میشد. هر کس به او
بدی میکرد، او در مقابل، احسان مینمود و در برابر جنایت، عفو و بخشش
مینمود. او را به خاطر کثرت عبادتش عبد صالح گفتهاند و در عراق معروف به
بابالحوائج شد زیرا هر کس متوسل به او میشد حوائجش روا میشود.
کرامات
و خوارق عادات او عقل را حیران میکند و او چرا چنین نباشد با اینکه در
راه صدق و حقیقت و ایمان، لحظهای متزلزل نشد و قدم سست نکرد. »
این
بود نمونههایی از اعترافات بزرگان اهل سنت به مقامات و فضایل والای عرفانی
امام موسی بن جعفر علیهالسلام. الفضل ما شهدت به الأعداء
(١) مرآت الجنان، یافعی، ص ٣٩٣، ج ١.
(٢) تهذیب التذهیب، ابنحجر عسقلانی، ص ٣١، ج ١٠.
(٣) اخبار الطوال، ابوحنیفه دینوری، ص ١١٢.
(٤) الصواعق المحرقه، احمد ابنحجر هیتمی، ص ٢٠٣.
منبع: کرامات و مقامات عرفانی امام موسی بن جعفر؛ سید علی حسینی قمی، نبوغ چاپ دوم ١٣٨٢.