بیان المراد؛ شرح فارسی بر اصول الفقه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٧٢ - جواب از اشكال مصنف(ره) بر رأى اول

كان كلاما واحدا مرتبطا بعضه مع بعض مفهما للمعنى المقصود منه و ما حصل هذا الارتباط و الواحدة الكلاميّة الّا بفضل الهيئة المخصوصة لكتبت و حرف الباء و ال.

ترجمه:

توضيح بيشتر

دانسته شد كه موجودات بر دو دسته هستند:

الف: موجوداتى كه در وجود مستقلّ و قائم بخود مى‌باشند.

ب: آنهائيكه بين دو موجود صرفا رابط بوده و وجودشان، وجود ربطى مى‌باشد.

پس از توجّه باين نكته اينك مى‌گوئيم:

بدان كه هركلامى كه از دو كلمه يا بيشتر تركيب شده باشد وقتى كلماتش بطورى القاء شوند كه بين آنها هيچ ارتباطى نباشد هريك از كلمات آن، كلمه مستقلّى بوده كه بديگرى ارتباط ندارد و تنها كلمه‌اى كه بين مفردات كلام ارتباط برقرار نموده و آنها را بيكديگر منضمّ مى‌نمايد حرف يا يكى از هيئات خاصّه كلامى است.

مثلا وقتى بگوئيد: انا، كتب، قلم.

ملاحظه مى‌نمائيد كه بين اين سه كلمه هيچ ربطى وجود ندارد بلكه كلمات مزبور صرفا مفردات پراكنده‌اى بوده كه هركدام بتنهائى معناى خاصّى داشته بدون اينكه از جمع آنها در كلام معناى مركّبى حاصل باشد.

ولى اگر بگوئيد: كتبت بالقلم.

اين عبارت كلام واحدى است كه بين مفرداتش ارتباط بوده در نتيجه معناى مقصود را افاده مى‌نمايد و اين ارتباط و وحدت كلامى صرفا بواسطه هيئت مخصوصه در « كتبت » و حرف « باء » و الف و لام حاصل شده است.

بيان مراد

قوله: منها ما يكون مستقلّا فى الوجود: ضمير در « منها » به موجودات راجع‌