بیان المراد؛ شرح فارسی بر اصول الفقه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٣٦٣ - واجب موقت و شرح اقسام آن

اثنائه و آخره كالصّلوة اليوميّة و صلوة الآيات، فانّه لا يجوز تركه فى جميع الوقت و يكتفى بفعله مرّة واحدة فى ضمن الوقت المحدّد له.

ترجمه:

تقسيم ششم: واجب موسّع و واجب مضيّق‌

واجب باعتبار وقت به دو قسم تقسيم مى‌شود: واجب موقّت و واجب غير موقّت.

و موقّت نيز خود به دو قسم منقسم مى‌گردد: موسّع و مضيّق.

چنانچه غير موقّت هم بر دو قسم است: واجب فورى و واجب غير فورى.

و ما ابتداءا بعنوان مقدّمه واجب غير موقّت را متعرّض شده و مى‌گوئيم:

غير موقّت واجبى است كه در آن شرعا وقت مخصوصى ملاحظه نشده باشد اگرچه البتّه هرفعلى بحكم عقل از زمانى كه ظرف براى فعل است خالى نمى‌باشد و مثال آن قضاء نمازهاى فوت شده و ازاله نجاست از مسجد و امر بمعروف و نهى از منكر و امثال اينها مى‌باشد.

و همانطوريكه گفتيم واجب غير موقّت به دو قسم منقسم مى‌شود:

١- واجب فورى.

٢- واجب غير فورى.

واجب فورى: آنستكه تأخيرش از اوّل وقت امكان جايز نيست باينمعنا در هرلحظه‌اى كه مكلّف از آوردنش متمكّن گرديد حقّ تأخيرش را نداشته و مى‌بايد در اتيان آن سرعت كند مانند ازاله نجاست از مسجد و جواب سلام و امر بمعروف.

واجب غير فورى: آنستكه تأخيرش از اوّل وقت امكان جايز باشد همچون نماز بر ميّت، قضاء نمازهاى فوت شده و دادن زكات و خمس.

واجب موقّت و شرح اقسام آن‌

واجب موقّت: آنستكه شرعا در آن وقت خاصّى ملاحظه و در نظر گرفته شده‌