بیان المراد؛ شرح فارسی بر اصول الفقه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٥ - مباحث اصول عمليه و ماده بحث در آن

سخن از تعارض دو دليل با هم بميان آمده و از چاره‌انديشى بين آندو گفتگو خواهيم نمود.

بنابراين كتاب ما در پنج جزء انشاء اللّه تدوين و تنظيم خواهد شد.

و چون براى بصيرت در شروع و احيانا ارتباط برخى از مباحث با ابحاث لغوى لازم ديديم مقدارى در اطراف پاره‌اى از مسائل لغوى كه در كتب ادبى يا آنها را اصلا مطرح ننموده و يا بطور اجمال و خيلى خلاصه بحث كرده‌اند صحبت بنمائيم لذا آنها را در فصل جداگانه‌اى تحت عنوان « مقدّمه » ذكر نموديم بنابراين فهرست اجمالى كتاب ما باين شرح است:

مقدّمه: در بيان پاره‌اى از ابحاث لغوى.

١- مباحث الفاظ

٢- مباحث امور عقليّه‌

٣- مباحث حجّت‌

٤- مباحث اصول عمليّه‌

خاتمه: در بيان تعارض ادلّه موسوم به مباحث تعادل و تراجيح.

قوله: و هى ما يبحث فيها: ضمير « هى » و « فيها » به مباحث حجّت راجع مى‌باشند.

قوله: و ما الى ذلك: يعنى و ما يرجع الى ذلك.

قوله: و له خاتمة: ضمير در « له » به كتاب راجع است.

قوله: و تسمّى مباحث التّعادل و التّراجيح: ضمير نائب فاعلى در « تسمّى » به خاتمه راجع است.

قوله: يبحث فيها عن جملة الخ: ضمير در « فيها » به مقدّمه راجع است.

قوله: لم يستوف البحث: يعنى بحث كامل و مبسوط در آن نكرده‌اند.

قوله: البحث عنها: ضمير در « عنها » به مباحث لغوى راجع است.

قوله: او لم يبحث عنها: ضمير در « عنها » به مباحث لغوى عود مى‌نمايد.