تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١١٤ - تفسير عظمت قرآن، و مبدء و معاد

است و استشفع بك الى نفسك:" من بوسيله تو نزد تو شفاعت مى‌طلبم"! ٣- منظور از" شفيع" در اينجا ناصر و يار و ياور است، و مى‌دانيم يار و ياور و ناصر تنها خدا است، و اينكه بعضى شفاعت را در اينجا به معنى آفرينش و تكميل نفوس گرفته‌اند در حقيقت به همين معنى باز مى‌گردد.

*** در آخرين آيه مورد بحث، نخست اشاره به توحيد پروردگار، سپس به مساله" معاد" اشاره مى‌كند، و به اين ترتيب سه شاخه توحيد كه در آيات گذشته بيان شده (توحيد خالقيت و حاكميت و عبوديت) در اينجا با ذكر" توحيد ربوبيت" يعنى تدبير جهان هستى تنها بوسيله خداوند تكميل مى‌گردد.

مى‌فرمايد:" خداوند امور اين جهان را از مقام قرب خود به سوى زمين تدبير مى‌كند" (يُدَبِّرُ الْأَمْرَ مِنَ السَّماءِ إِلَى الْأَرْضِ‌).

و به تعبير ديگر خداوند تمام عالم هستى را از آسمان گرفته تا زمين، زير پوشش تدبير خود قرار داده است، و جز او مدبرى در اين جهان وجود ندارد [١] سپس مى‌افزايد:" تدبير امور در روزى كه مقدار آن هزار سال از سالهايى است كه شما مى‌شماريد به سوى او باز مى‌گردد" (ثُمَّ يَعْرُجُ إِلَيْهِ فِي يَوْمٍ كانَ مِقْدارُهُ أَلْفَ سَنَةٍ مِمَّا تَعُدُّونَ‌).

منظور از اين روز، روز قيامت است.

توضيح اينكه: مفسران در تفسير آيه فوق سخنان فراوانى گفته‌اند و احتمالات مختلفى داده‌اند:

١- بعضى آن را اشاره به" قوس نزولى" و" صعودى" تدبير عالم در همين دنيا دانسته‌اند.

---

[١] طبق تعبير اول" سماء" به معنى مقام قرب خدا است، و طبق تعبير دوم" سماء" به معنى همين آسمان است (دقت كنيد).