تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٣٥ - ٥- سنتهاى تغيير ناپذير الهى

در آيه ٨٥ سوره غافر بعد از آنكه تصريح مى‌كند كه ايمان آوردن كفار لجوج از اقوام پيشين به هنگام مشاهده عذاب استيصال مفيد واقع نشد، اضافه مى‌كند: سُنَّتَ اللَّهِ الَّتِي قَدْ خَلَتْ فِي عِبادِهِ وَ خَسِرَ هُنالِكَ الْكافِرُونَ‌:" اين سنت الهى است كه در گذشته نيز در بندگانش اجرا مى‌شد، و در آنجا كافران گرفتار زيان و خسران شدند".

و در سوره فتح آيه ٢٣ بعد از آنكه پيروزى مؤمنان و شكست كفار و عدم وجود يار و ياور براى آنها را در جنگها مطرح مى‌كند مى‌افزايد: سُنَّةَ اللَّهِ الَّتِي قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلُ وَ لَنْ تَجِدَ لِسُنَّةِ اللَّهِ تَبْدِيلًا:" اين سنت پروردگار است كه در گذشته نيز بوده، و هرگز سنت الهى تغيير نمى‌پذيرد.

و نيز در سوره اسراء آيه ٧٧ هنگامى كه توطئه تبعيد يا نابودى پيامبر ص را بيان مى‌فرمايد اضافه مى‌كند:" اگر آنها اين كار خود را عملى مى‌كردند بعد از تو جز مدت كوتاهى باقى نمى‌ماندند": سُنَّةَ مَنْ قَدْ أَرْسَلْنا قَبْلَكَ مِنْ رُسُلِنا وَ لا تَجِدُ لِسُنَّتِنا تَحْوِيلًا:" اين سنت پيامبرانى است كه قبل از تو فرستاديم و هرگز دگرگونى در سنت نمى‌بينى".

از مجموع اين آيات به خوبى استفاده مى‌شود كه منظور از" سنت" در اينگونه موارد قوانين ثابت و اساسى" تكوينى" يا" تشريعى" الهى است كه هرگز دگرگونى در آن روى نمى‌دهد، و به تعبير ديگر خداوند در عالم تكوين و تشريع اصول و قوانينى دارد كه همانند قوانين اساسى مرسوم در ميان مردم جهان دستخوش دگرگونى و تغيير نمى‌شود، اين قوانين هم بر اقوام گذشته حاكم بوده است، و هم بر اقوام امروز و آينده حكومت خواهد كرد.

يارى پيامبران، شكست كفار، لزوم عمل به فرمانهاى الهى هر چند ناخوشايند محيط باشد، عدم فايده توبه به هنگام نزول عذاب الهى، و مانند اينها جزء اين سنتهاى جاودانى مى‌باشد.