تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٤٧ - تفسير نقش مؤمنان راستين در جنگ احزاب

رسول اللَّه! فيجيبه: و عليك السلام و نحن خلفك، و يقرأ" فَمِنْهُمْ مَنْ قَضى‌ نَحْبَهُ وَ مِنْهُمْ مَنْ يَنْتَظِرُ":" ياران امام حسين ع در كربلا هر كدام كه مى‌خواستند به ميدان بروند با امام ع وداع مى‌كردند و مى‌گفتند سلام بر تو اى پسر رسول خدا (سلام وداع) امام ع نيز به آنها پاسخ مى‌گفت و سپس اين آيه را تلاوت مى‌فرمود: فَمِنْهُمْ مَنْ قَضى‌ نَحْبَهُ وَ مِنْهُمْ مَنْ يَنْتَظِرُ [١] از كتب مقاتل استفاده مى‌شود كه امام حسين ع اين آيه را بر كنار جنازه شهيدان ديگرى همچون" مسلم بن عوسجه" و به هنگامى كه خبر شهادت" عبد اللَّه بن يقطر" به او رسيد نيز تلاوت فرمود [٢] و از اينجا روشن مى‌شود كه آيه چنان مفهوم وسيعى دارد كه تمام مؤمنان راستين را در هر عصر و هر زمان شامل مى‌شود، چه آنها كه جامه شهادت در راه خدا بر تن پوشيدند و چه آنها كه بدون هيچگونه تزلزل بر سر عهد و پيمان با خداى خويش ايستادند و آماده جهاد و شهادت بودند.

*** آيه بعد نتيجه و هدف نهايى عمل‌كردهاى مؤمنان و منافقان را در يك جمله كوتاه چنين بازگو مى‌كند:" هدف اين است كه خداوند صادقان را به خاطر صدقشان پاداش دهد، و منافقان را هر گاه بخواهد عذاب كند و يا (اگر توبه كنند) ببخشد و توبه آنها را بپذيرد، چرا كه خداوند غفور و رحيم است" (لِيَجْزِيَ اللَّهُ الصَّادِقِينَ بِصِدْقِهِمْ وَ يُعَذِّبَ الْمُنافِقِينَ إِنْ شاءَ أَوْ يَتُوبَ عَلَيْهِمْ إِنَّ اللَّهَ كانَ غَفُوراً رَحِيماً).

نه صدق و راستى و وفادارى مؤمنان مخلص بدون پاداش مى‌ماند، و نه سستى‌ها و كارشكنيهاى منافقان بدون كيفر.

---

[١] تفسير صافى ذيل آيه مورد بحث.

[٢] نور الثقلين جلد ٤ صفحه ٢٥٩.