تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٢٦ - تفسير مراحل شگفتانگيز آفرينش انسان

بر خلاف ظواهر آيات وجود نداشته باشد بايد آنها را به همان معنى ظاهرش تطبيق كرد و در مورد آفرينش مستقل آدم چنين است.

*** آيه بعد به آفرينش نسل انسان و چگونگى تولد فرزندان آدم در مراحل بعد اشاره كرده مى‌گويد:" سپس خداوند نسل او را از عصاره‌اى از آب ناچيز و بى قدر قرار داد" (ثُمَّ جَعَلَ نَسْلَهُ مِنْ سُلالَةٍ مِنْ ماءٍ مَهِينٍ‌).

" جعل" در اينجا به معنى آفرينش، و" نسل" به معنى فرزندان و نوه‌ها در تمام مراحل است.

" سلاله" در اصل به معنى عصاره و فشرده خالص هر چيز است و منظور از آن در اينجا نطفه آدمى است كه در حقيقت عصاره كل وجود او مى‌باشد، و مبدء حيات و منشأ تولد فرزند و ادامه نسل است.

اين آب كه ظاهرا آبى است بى ارزش و بى مقدار از نظر ساختمان و سلولهاى حياتى شناور در آن، و همچنين تركيب مخصوص مايعى كه سلولها در آن شناورند بسيار ظريف و فوق العاده دقيق و پيچيده است و از نشانه‌هاى عظمت پروردگار و علم و قدرت او محسوب مى‌شود و كلمه" مهين" كه به معنى ضعيف و حقير و ناچيز است اشاره به وضع ظاهرى آن مى‌باشد و گر نه از اسرار آميزترين موجودات است.

*** آيه بعد اشاره است به مراحل پيچيده تكامل انسان در عالم رحم، و همچنين مراحلى كه آدم به هنگام آفرينش از خاك طى نمود، مى‌فرمايد:" سپس اندام انسان را موزون ساخت" (ثُمَّ سَوَّاهُ‌).

" و از روح خويش در او دميد"! (وَ نَفَخَ فِيهِ مِنْ رُوحِهِ‌).

" و براى شما گوش و چشمان و دلها قرار داد" (وَ جَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَ الْأَبْصارَ