تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٢٨ - تفسير گوشهاى از مجازات بدكاران

نخستين رستاخيز است كه هول و اضطراب و وحشت آن قدر آنها را پريشان مى‌كند كه يكديگر را به كلى فراموش مى‌كنند.

و به تعبير ديگر قيامت مواقفى دارد و در هر موقف برنامه‌اى است و گاه عدم توجه به تعدد مواقف منشا سؤالاتى از قبيل آنچه در بالا گذشت مى‌گردد.

*** بعد از قيام قيامت، نخستين مساله، مساله سنجش اعمال است با ميزان مخصوصى كه در آن روز براى اين كار تعيين شده، گروهى اعمال پر وزنى دارند كه ترازوى اعمال را سنگين مى‌كند، درباره اين گروه مى‌فرمايد:" كسانى كه ترازوهايشان سنگين است آنها رستگارانند" (فَمَنْ ثَقُلَتْ مَوازِينُهُ فَأُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ‌).

" موازين" جمع" ميزان" به معنى وسيله سنجش وزن است، و چنان كه قبلا بطور مشروح گفته‌ايم منظور از ميزان سنجش اعمال يك ترازوى ظاهرى دو كفه و مانند آن كه براى سنجش وزن اجسام به كار ميرود نيست، بلكه منظور وسيله مناسبى است كه ارزش اعمال آدمى را با آن مى‌سنجند، و به تعبير ديگر ميزان مفهوم وسيعى دارد كه همه وسائل سنجش را شامل مى‌شود، و بطورى كه از روايات مختلف برمى‌آيد ميزان سنجش اعمال انسانها و حتى خود انسانها در آن روز پيشوايان بزرگ و انسانهاى نمونه‌اند.

در حديثى مى‌خوانيم‌

ان امير المؤمنين و الأئمه من ذريته هم الموازين:

" امير مؤمنان على ع و امامان از دودمان او ميزانهاى سنجش اعمالند" [١] بنا بر اين انسانها و اعمالشان را با پيامبران بزرگ و اوصياى آنها مقايسه مى‌كنند و در اين مقايسه روشن مى‌شود كه تا چه اندازه با آنها شباهت دارند.

از همين طريق" افراد" و" اعمال" وزين از بى وزن و سنگين از تو خالى‌

---

[١] بحار الانوار جلد ٧ صفحه ٢٥١ (طبع جديد).