تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٧ - ٢- بعد سياسى حج

پيشوايان بزرگ را مى‌بيند، و صداى آواى حماسه‌هاى آنها را مى‌شنود.

آرى اينها همه دست به دست هم مى‌دهند و زمينه يك انقلاب اخلاقى را در دلهاى آماده فراهم مى‌سازند، به گونه‌اى توصيف ناشدنى و رق زندگانى انسان را بر مى‌گردانند و صفحه نوينى در حيات او آغاز مى‌كنند.

بى جهت نيست كه در روايات اسلامى مى‌خوانيم:" كسى كه حج را به طور كامل انجام دهد

يخرج من ذنوبه كهيئته يوم ولدته امه!

": از گناهان خود بيرون مى‌آيد همانند روزى كه از مادر متولد شده" [١] آرى حج براى مسلمانان يك تولد ثانوى است، تولدى كه آغازگر يك زندگى نوين انسانى مى‌باشد.

البته احتياج به ياد آورى ندارد كه اين بركات و آثار- و آنچه بعدا به آن اشاره خواهيم كرد- نه براى كسانى است كه از حج تنها به پوسته‌اى از آن قناعت كرده، و مغز آن را بدور افكنده‌اند و نه براى آنها كه حج را وسيله تفريح و سير و سياحت و يا تظاهر و ريا و تهيه وسائل مادى شخصى قرار داده و هرگز به روح آن واقف نشده‌اند سهم آنها همان است كه به آن رسيده‌اند!

٢- بعد سياسى حج-:

تفسير نمونه ؛ ج‌١٤ ؛ ص٧٧

گفته يكى از بزرگان فقهاى اسلام مراسم حج در عين اينكه خالصترين و عميقترين عبادات را عرضه مى‌كند، مؤثرترين وسيله براى پيشبرد اهداف سياسى اسلام است.

روح عبادت، توجه به خدا، و روح سياست، توجه به خلق خدا است، اين دو در حج آن چنان به هم آميخته‌اند كه تار و پود يكپارچه!.

حج عامل مؤثرى براى وحدت صفوف مسلمانان است.

[١] بحار الانوار ج ٩٩ صفحه ٢٦.