تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٨٢ - تفسير پنج دستور سازنده و مهم

و مكان و زمان و ساير جهات، همه را شامل مى‌شود، اما از آنجا كه مرحله" اخلاص" سخت‌ترين مرحله در جهاد نفس است، روى اين مرحله تكيه كرده است، چرا كه نفوذ افكار و انگيزه‌هاى غير الهى در قلب و اعمال انسان آن قدر مخفى و باريك و پنهان است كه جز بندگان خاص خدا از آن رهايى نمى‌يابند!.

در حقيقت قرآن مجيد در اين پنج دستور از مراحل ساده شروع كرده و به آخرين و برترين مراحل عبوديت مى‌رساند: نخست سخن از ركوع و سپس از آن برتر سخن از سجود است، بعد عبادت به طور كلى، و سپس انجام كارهاى نيك اعم از عبادات و غير عبادات، و در آخرين مرحله سخن از جهاد و تلاش و كوشش فردى و جمعى در بخش درون و برون، كردار و گفتار و اخلاق و نيت به ميان آورده است.

و اين دستور جامعى است كه فلاح و رستگارى بدون شك در دنبال آن خواهد بود.

و از آنجا كه اين تصور ممكن است پيدا شود، اينهمه دستورات سنگين كه هر يك از ديگرى جامعتر و وسيعتر است چگونه بر دوش ما بندگان ضعيف قرار داده شده است، در جمله‌هاى بعد تعبيرات گوناگونى دارد كه نشان مى‌دهد اينها دليل لطف الهى نسبت به شما است و نشانه عظمت و مقام شخصيت شما مؤمنان در پيشگاه او است.

در نخستين تعبير مى‌فرمايد:" او شما را برگزيد" (هُوَ اجْتَباكُمْ‌).

اگر برگزيدگان خدا نبوديد اين مسئوليتها بر دوش شما گذارده نمى‌شد.

و در تعبير بعد مى‌فرمايد:" او كار سنگين و شاقى در دين بر شما نگذارده است" (وَ ما جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ‌).

يعنى اگر درست بنگريد اينها تكاليف شاقى نيستند، بلكه با فطرت پاك شما هماهنگ و سازگارند، و اصولا چون وسيله تكامل شما هستند و هر كدام‌