ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٤٤٣ - مثلى ديگر براى بيان حقيقت زندگى دنيا و زينتهاى سريع الزوال آن و اينكه باقيات صالحات بهتر است

طورى كه ملاحظه مى‌فرماييد انعطافى به آغاز كلام يعنى آيه شريفه‌(إِنَّا جَعَلْنا ما عَلَى الْأَرْضِ زِينَةً لَها) و آيه بعدى‌اش وجود دارد.

و مراد از باقيات الصالحات در جمله‌(وَ الْباقِياتُ الصَّالِحاتُ خَيْرٌ عِنْدَ رَبِّكَ ثَواباً وَ خَيْرٌ أَمَلًا) اعمال صالح است، زيرا اعمال انسان، براى انسان نزد خدا محفوظ است و اين را نص صريح قرآن فرموده. پس اعمال آدمى براى آدمى باقى مى‌ماند. اگر آن صالح باشد باقيات الصالحات خواهد بود، و اينگونه اعمال نزد خدا ثواب بهترى دارد، چون خداى تعالى در قبال آن به هر كس كه آن را انجام دهد جزاى خير مى‌دهد. و نيز نزد خدا بهترين آرزو را متضمن است، چون آنچه از رحمت و كرامت خدا در برابر آن عمل انتظار مى‌رود و آن ثواب و اجرى كه از آن توقع دارند بودن كم و كاست و بلكه صد در صد به آدمى مى‌رسد.

پس اين گونه كارها، از زينت‌هاى دنيوى و زخارف زودگذر آن كه برآورنده يك درصد آرزوها نيست، آرزوهاى انسان را به نحو احسن برآورده مى‌سازند، و آرزوهايى كه آدمى از زخارف دنيوى دارد اغلب آرزوهاى كاذب است، و آن مقدارش هم كه كاذب نيست فريبنده است.

از طرق شيعه‌[١] و سنى‌[٢] از رسول خدا ٦ و از طرق شيعه‌[٣] از ائمه اهل بيت (ع) روايت شده كه منظور از باقيات الصالحات تسبيحات چهارگانه يعنى سبحان اللَّه و الحمد للَّه و لا اله الا اللَّه و اللَّه اكبر است. و در بعضى‌[٤] ديگر آمده كه مراد از آن نماز است. و در بعضى‌[٥] ديگر آمده كه مقصود از آن مودت اهل بيت است، و همه اينها از باب ذكر مصاديق آيه است كه جامعش اين مى‌شود كه منظور از باقيات الصالحات اعمال صالح است.

[١] نور الثقلين، ج ٣، ص ٢٦٤ ح، ٩٨.

[٢] الدر المنثور، ج ٤، ص ٢٢٥ و تفسير طبرى، ج ١٥، ص ١٦٦.

[٣] تفسير برهان، ج ٢، ص ٢٧٠، ح ٥.

[٤] تفسير برهان، ج ٢، ص ٤٧٠، ح ٤ و منهج الصادقين، ج ٥، ص ٣٥٧.

[٥] منهج الصادقين، ج ٥، ص ٣٥٨.