ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٢٣٣ - بحث روايتى(رواياتى در باره برترى انسان، احضار هر گروه با امام خود در قيامت و )
اينكه خود قرآن كريم قيامت را روز نمايان شدن سريرهها و نهانها خوانده و فرموده(يَوْمَ تُبْلَى السَّرائِرُ) پس كسى كه در آن روز كوردل باشد، كور چشم هم خواهد بود.
و از ظاهر كلام بعضى مفسرين برمىآيد كه خواستهاند بگويند كلمه اعمى ى دومى افعل و تفضيل و به معناى كورتر است، چون در تفسير خود آن را به عبارت اشد عمى تفسير كرده، و اتفاقا سياق هم مساعد تفسير او است چون جمله(أَضَلُّ سَبِيلًا) كه آن هم افعل تفضيل است به آن عطف شده[١].
بحث روايتى [ (رواياتى در باره برترى انسان، احضار هر گروه با امام خود در قيامت و ...)]
در امالى شيخ از زيد بن على از پدرش (ع) نقل شده كه در تفسير آيه(وَ لَقَدْ كَرَّمْنا بَنِي آدَمَ) مىفرمود: يعنى بنى آدم را بر ساير مخلوقات برترى داديم(وَ حَمَلْناهُمْ فِي الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ) يعنى او را بر خشكى و ترى عالم مسلط كرديم(وَ رَزَقْناهُمْ مِنَ الطَّيِّباتِ) يعنى انواع ميوههاى پاكيزه روزيش كرديم(وَ فَضَّلْناهُمْ) يعنى در خوردن از آن طيبات او را بر ديگر حيوانات برترى داديم و مسلطترش كرديم، چون هيچ پرنده و جنبندهاى در موقع خوردن دست خود را كار نمىزند مگر بنى آدم[٢].
و در تفسير عياشى از جابر از حضرت ابى جعفر (ع) روايت شده كه در ذيل جمله(وَ فَضَّلْناهُمْ عَلى كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقْنا تَفْضِيلًا) فرمود: خداوند تمامى حيوانات را منكب (- به روى افتاده) خلق كرده جز آدمى را كه او را منتصب آفريده، و اين خود يك نوع برترى است.[٣] مؤلف: آنچه در اين دو روايت است دو مصداق از برترى است، نه اينكه آيه منحصر در همينها باشد، به دليل كلام خود امام كه در آخر روايت فرمود: اين خود يك نوع برترى است.
و نيز در همان كتاب از فضيل روايت شده كه گفت از حضرت ابى جعفر (ع) معناى آيه(يَوْمَ نَدْعُوا كُلَّ أُناسٍ بِإِمامِهِمْ) را پرسيدم، فرمود: در آن روز رسول خدا ٦ و على (ع) و حسن بن على و حسين بن على (ع) با قوم خود مىآيند و هر كس كه در عصر هر امامى از دنيا رفته آن روز با آن امام محشور مىشود[٤].
[١] تفسير فخر رازى، ج ٢١، ص ١٨.
[٢] امالى طوسى، ج ٢، ص ١٠٣.
[٣] ( ٣ و ٤) تفسير عياشى، ج ٢، ص ٣٠٢، ح ١١٣ و ١١٤.
[٤] ( ٣ و ٤) تفسير عياشى، ج ٢، ص ٣٠٢، ح ١١٣ و ١١٤.