آشنایی با قرآن 3 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٧٥
ولی در مذهب شیعه خمس خودش حکمی است اصیل در عرض جهاد . لهذا
مطابق مذهب شیعه فروع دین ده تا است : نماز ، روزه ، زکات ، خمس ، حج
، جهاد ، امر به معروف و نهی از منکر ، تولی و تبری . اما اهل سنت خمس
را جدا ذکر نمیکنند بلکه آن را از فروع جهاد به شمار میآورند . چطور شده
که در این مسئله ، این مقدار تفاوت پیدا شده است ؟ بستگی دارد به تفسیر
همین آیه . ائمه ما به ما اینطور گفتهاند که در این آیه ، « ما غنمتم
یعنی آنچه که بهره میبرید ، آن چیزی که مفت و مجانی به دست شما میرسد .
غنائم جنگی یکی از موارد آن است نه اینکه منحصر به آن باشد . قبلا راجع
به کلمه " غنمتم " صحبت کردیم ، هم از آیه قرآن دلیل آوردیم که این
ماده ، اعم است از غنیمت جنگی ، و هم از حدیث نبوی شاهد آوردیم ، و هم
از امثله سائر در میان عرب . همین قدر که کلمه " غنمتم " را به معنی
" استفتم " گرفتیم یعنی از هر فایدهای که نصیب شما میشود باید یک
پنجمش را بدهید دایره خمس عجیب وسعت پیدا میکند .
موضوع دیگر ، در مورد کلمه " لله " است . شیعه میگویند در اینجا شش
سهم است که یک سهم آن به نام خداست . اهل تسنن میگویند مگر خدا هم
میخواهد برای خودش سهمی ببرد و مصرف بکند ؟ شیعیان جواب میدهند : معنی
اینکه یک سهم به نام خدا باشد این نیست ، همچنانکه معنی اینکه یک سهم
به نام پیغمبر باشد این نیست که پیغمبر برای شخص خودش مصرف بکند .
این سه سهم که به نام خدا و پیغمبر و امام [١] است در واقع یعنی سهامی
که باید مصرف
[١] در اینجا " ذی القربی " از نظر ما شیعه یعنی امام .