مردم ساخت و اختصاص داد به عبادت که تا دامنه قیامت بیایند مناسک‌ انجام دهند . پس اول ابراهیم آمد آن را ساخت ، بعد مردم آمدند . حق‌ کعبه و مسجدالحرام محفوظ است . مردم تا جایی که مزاحم کعبه و مسجدالحرام‌ نشوند [ در تملک زمین آزادند ] . وقتی استدلال گفته شد همه [ آن را پذیرفتند ] .
سرزمین مکه وضع خاصی دارد . قرآن نیز همین منطق را پیروی می‌کند .
می‌گوید آنها مستحق عذابند ، متولیان مسجدالحرام متقیان عالمند . حرمی‌ است متعلق به مسلمانان دنیا و متقیان .
آیه دیگر : « و ما کان صلاتهم عند البیت الا مکاء و تصدیه ». این آیه ، متمم آیه قبلی است . قرآن عمل این اولیاء را که خودشان را صاحب اختیار می‌دانستند ، نشان می‌دهد که با کعبه چه کردند . ابراهیم ( ع ) به دستور خدا خانه را ساخت و خداوند در ضمن آیه‌ای فرمود خانه مرا پاکیزه کنید برای طواف کنندگان ، برای توحید و عبادت خدای یگانه . سرنوشت این را به کجا کشاندند ؟ « و اتخذوا من مقام ابراهیم مصلی »[١] . یکی از کارهائی که باید انجام می‌شد نماز بود . آنقدر از سر و ته آن زدند و بر آن‌ افزودند که به صورت سوت کشیدن و کف زدن در آمد . و حال آنکه عبادتها توقیفی هستند یعنی در عبادت خدا ، از نظر کیفیت و کمیت نباید اعمال‌ سلیقه شود ، بلکه باید همان طور که برای ما بیان کرده‌اند ، بدون کم و زیاد اجرا شود .

[١] سوره بقره ، آیه ١٢٥ - [ و دستور داده شد که مقام ابراهیم را جایگاه پرستش خدا قرار دهید ] .