اندونزی پاشیدند . همین چین کمونیست بیش از چهل میلیون مسلمان دارد . حالا در چه حالی بسر می‌برند من نمی‌دانم ولی چهل میلیون مسلمان دارد و اسلام‌ آنها بیشتر در اثر مهاجرت ایرانیهای مسلمان به آنجا بوده است . غرضم این جهت است که فرق است میان اینکه اقلیت مسلمانی به جایی‌ بروند به شکلی که بذر و هسته‌ای را در آنجا بکارند ، یا بروند برای اینکه‌ همین جور آنجا باشند و بعد عضو آنجا بشوند و در هاضمه آنها هضم گردند . پس اسلام در آنجا که انسان می‌خواهد عضو یک جامعه کافر بشود ، هجرت را واجب و لازم می‌داند . [ ادامه معنی آیات : ] آنان که ایمان آوردند و آنان که مهاجرت کردند ، از بلد کفر آمدند به حوزه اسلام : « و جاهدوا باموالهم و انفسهم فی سبیل‌ الله »با اموال و ثروتهای خود و یا جانهای خویش در راه خدا جهاد کردند . تحمل مشقت کردند . غیر از قتال که یعنی جنگیدن ، به اموال و جانهای‌ خودشان ، در راه خدا مشقتها متحمل شدند ، مالها خرج کردند ، از مالها صرف نظر کردند ، جانها بذل کردند ، رنجها به جانشان متحمل شدند . این‌ یک دسته . « و الذین آووا و نصروا »و آنان که به این جمعیت مهاجر راه دادند ، آنها را در خانه‌های خود پذیرفتند و نصروا نه تنها پذیرفتند ، بلکه به‌ کمک آنها نیز شتافتند . « اولئک بعضهم اولیاء بعض ». ( اینها هسته‌ اولی جامعه اسلامی را تشکیل می‌دهند ) . قرآن می‌گوید بعضیشان ولی بعض دیگر هستند . " ولی " در اینجا به معنی [ دارای ] پیوند است . اینها با یکدیگر پیوند کامل خورده‌اند . چون ولی یکدیگر هستند پس