آشنایی با قرآن 3 - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٢٨
مگر خودشان خودشان را عوض کنند . بلا تشبیه مثل اینکه کسی بیاید در مغازه
شما و بگوید فلان سفته را امضاء کن . میگویید من امضاء نمیکنم مگر اینکه
چنین باشد . بیش از این نگفتهاید که نمیکنم .
اما یک وقت تعبیر « لم یک مغیرا »[ به کار رفته است ] . قرآن وقتی
که میخواهد سنت خدائی را بگوید که خدائی ما چنین ایجاب میکند و غیر از
این محال است و این قطعی و ضروری و لا یتخلف است ، با این تعبیرها
میگوید ، مثلا میگوید : « ما کان ربک لیهلک القری بظلم و اهلها مصلحون
[١] چنین نبوده و نیست ذات پروردگار تو که به مردمی به صرف اینکه
منکر خدا هستند اما وضع خودشان را از نظر عدالت اصلاح کردهاند ظلم کند .
یا : « و ما کنا معذبین حتی نبعث رسولا »[٢] که اصولیین میگویند این
آیه " قبح عقاب بلا بیان " را بیان کرده است . ما هرگز چنین نبوده و
نیستیم که مردمی را که به آنها اتمام حجت نشده است عذاب کنیم . یعنی
خدایی ما ایجاب نمیکند و بر ضد خدایی ماست که مردمی را که به آنها
اتمام حجت نشده است عذاب کنیم .
در آن آیه همین قدر گفت : « ان الله لا یغیر ما بقوم ». ولی اینجا
میفرماید : « ذلک بان الله لم یک مغیرا نعمه انعمها علی قوم »این بدان
موجب است که خدا هرگز چنین نبوده و نیست ( در اموری که به خدا نسبت
داده میشود زمان مطرح نیست ) ، خدا اصلا چنین نیست ، خدایی خدا چنین
ایجاب نمیکند که نعمتی را از مردمی سلب کند پیش
[١] سوره هود ، آیه . ١١٧ [٢] سوره اسراء ، آیه . ١٥