طرف دیگر . به اصطلاح امروز صفها از همدیگر جدا می‌شود . از یک نظر خیلی‌ اسباب تأسف است . انسان یکوقت می‌بیند افرادی که هیچ از آنها انتظار نداشت چغاله از آب در آمدند . ولی از نظر افراد دقیق و باریک بین باید گفت خوب شد که صفها از همدیگر جدا شد .
مثلا اگر پیغمبر اکرم ( ص ) در مکه مبعوث نشده بود و فرضا ما را می‌بردند در همان جامعه مکه ، در آنجا افرادی را می‌دیدیم همه مثل همدیگر ، یکسره و همانند و یکسان . ابوجهل و ابوسفیان را می‌دیدیم ، عمار یاسر و ابوذر غفاری را هم می‌دیدیم و از نظر ما میان اینها فرقی نبود . اما حادثه‌ شدیدی مثل ظهور اسلام و نزول قرآن پیش می‌آید ، یک تکان شدید می‌دهد ، یک‌ وقت می‌بینیم که اینها از همدیگر جدا می‌شوند ، درست مثل دستگاههای تجزیه‌ شیمیائی که عناصری را که به یکدیگر آمیخته‌اند ، از همدیگر جدا می‌کند ، هر قسمتش به یک طرف می‌رود . امیرالمؤمنین علی علیه السلام در یکی از خطبه‌های نهج البلاغه می‌فرماید : « لتبلبلن بلبله ، و لتغربلن غربله ، و لتساطن سوط القدر ، حتی یعود اسفلکم اعلاکم و اعلاکم اسفلکم » [١] یعنی‌ شدائدی برای شما پیش خواهد آمد و شما مانند دانه‌هایی که در غربال ریخته‌ باشند و غربال آنها را تکان بدهد به طوری که از همدیگر جدا بشوند ، غربال‌ خواهید شد ، و مانند دیگ جوشانی خواهید شد که در اثر حرارت دادن زیاد به آن ، آنچه در ته دیگ است بالا بیاید و آنچه در بالاست پائین برود .
چه تشبیه عجیبی

[١] نهج البلاغه ، خطبه . ١٦