عوض نمی‌کند اوضاع و احوال مردمی را تا آنکه آن مردم یغیروا ( این " یغیروا " استقلال مردم را می‌رساند ) خودشان به دست خودشان اوضاع خودشان‌ را تغییر بدهند . این آیه اعم است ، هم شامل این است که قومی از نعمت و عزت به نقمت‌ و ذلت برسند ، یا برعکس از نقمت و ذلت به نعمت و عزت برسند . یعنی‌ هم شامل آن جایی می‌شود که مردمی خوب و صالح باشند و نعمتهای الهی شامل‌ حالشان شده باشد ، بعد فاسد بشوند ، خدا نعمتها را بگیرد ، و هم شامل‌ قومی می‌شود که فاسد باشند ولی بعد بازگشت کنند ، توبه و استغفار کنند ، به راه راست بیایند ، خدا به آنها عزت بدهد . آیه مورد بحث شامل یکی از این دو قسمت است و آن این است که مردمی‌ عزت و نعمت داشته باشند ، بعد فاسد بشوند و خداوند عزت و نعمت را از آنها بگیرد ، به جایش نقمت و ذلت بدهد . آیه این است : « ذلک بان‌ الله لم یک مغیرا نعمه انعمها علی قوم حتی یغیروا ما بانفسهم »خدا چنین‌ نبوده است که نعمتی را که به قومی می‌دهد از آنها به گزاف و گتره بگیرد مگر آنکه آنها آنچه را که مربوط به خودشان است تغییر داده باشند . ممکن‌ است شما بگویید پس آن آیه اول عام است و این آیه ، خاص است و نیمی‌ از محتوای آن آیه را می‌گوید . چرا اینطور است ؟ جواب این است که در این آیه نکته‌ای هست که در آن آیه نیست . قرآن اگر آیات را تکرار می‌کند ، هر جا روی حساب معینی است . در آنجا همین قدر می‌گوید : « ان الله لا یغیر ما بقوم حتی یغیروا ما بانفسهم »خدا عوض نمی‌کند وضع مردمی را