آشنایی با قرآن 3 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٦٦
اختصاص دارد به غنائم دارالحرب ، میگوئیم حرف آنها درست است ، و اما اگر سرا »لغت رفتیم و گفتند کلمه " غنم ، یغنم " و هر چه از این ماده است ، یک کلمه اعم است و اختصاص به غنائم دارالحرب ندارد ، میگوئیم حرف شیعه درست است . اول میرویم سراغ قرآن ببینیم در خود قرآن این کلمه چگونه به کار رفته است ؟ ماده " غنم " در قرآن سه جابه کار رفته است ( غیر از آنجا که لفظ " غنم " به معنی گوسفند است ) . یکی قبل از این آیه بود : « فکلوا مما غنمتم ». آن هم مثل این آیه است . هر چه اینجا بگوئیم ، آنجا هم مانند آن است . همچنین در قرآن آمده است : « فعند الله مغانم کثیره در نزد خدا مغنمهای بسیاری است . میخواهد به مردم بفهماند که فوائد بسیاری که شما میخواهید از دنیا ببرید و چشم به آن دوختهاید نزد خدا است . معلوم است که مقصود این نیست که غنائم دارالحرب نزد خدا است ، بلکه مقصود تفضلات زیاد است ، چون آنچه خدا به بشر میدهد اضافی است یعنی انسان چیزی از خدا طلبکار نیست ، هر چه که خدا به بنده میدهد تفضل است . پس ما میبینیم کلمه " مغانم " در قرآن در جایی استعمال شده است که اختصاص به غنائم دارالحرب ندارد . معلوم میشود که اگر معنای این کلمه اختصاصا غنائم دارالحرب بود ، درست نبود که قرآن بگوید : « فعند الله مغانم کثیره »بلکه باید کلمه دیگری به جای آن به کار میبرد . دوم ، حدیث نبوی ، که اهل تسنن هم روایت کردهاند ، و مخصوصا در نهایه ابن اثیر نیز هست . مضمونش این است : « من له الغنم علیه الغرم » . این حدیث در فقه مورد استعمال دارد ودر آنجا سنیها هم