« استجارک فاجره حتی یسمع کلام الله ثم ابلغه مامنه ، ذلک بانهم قوم لا یعلمون ». سوره برائت است . در هفته گذشته اجمالا عرض کردیم یک مطلب مسلم‌ است که سوره برائت در میان همه سوره‌های قرآن این وضع استثنائی را دارد که فاقد " بسم الله " است ، " بسم الله " در اول این سوره نیست . حالا چرا این سوره فاقد " بسم الله " است ؟ آیا این سوره یک سوره‌ مستقل است ویا دنباله سوره انفال است و سوره جداگانه‌ای نیست و از این‌ جهت " بسم الله " ندارد ، زیرا در احادیث وارد شده که وقتی آیات‌ قرآن نازل می‌شد ، مسلمین ، این مطلب را که آیا یک سوره تمام شده است و سوره دیگری است یا دنباله سوره پیشین است ، با " بسم الله الرحمن‌ الرحیم " می‌فهمیدند یعنی اگر وقتی که آیه نازل می‌شد ، با " بسم الله‌ الرحمن الرحیم " شروع می‌شد ، این امر علامت این بود که این آیات یک‌ سوره مستقل است . پس بعضی‌ها می‌گویند " برائت " از این جهت " بسم‌ الله " ندارد که سوره مستقلی نیست ، و بعضی دیگر می‌گویند علت این که‌ " بسم الله " ندارد این نیست بلکه این آیات ، سوره مستقلی است لیکن‌ چون این سوره ، سوره اعلام خشم و اعلام غضب است و " بسم الله " آیه‌ رحمت است ، از این جهت " بسم الله " در اول این سوره نیامده است . در این سوره ما به مسائل زیادی برمی‌خوریم که این مسائل بیشتر در اطراف‌ دو سه مطلب است : یکی درباره روابط مسلمانان با مشرکان .