آشنایی با قرآن 3 - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٧

کینه توزی را فرو می‌نشاند ، در نتیجه عقل ، آزاد فکر می‌کند . سعدی می‌گوید :

حقیقت سرائی است آراسته

هوا و هوس گرد برخاسته

نبینی که هر جا که برخاست گرد

نبیند نظر گر چه بینا است مرد

تو را تا دلت باشد از حرص باز

نیاید به گوش دل از غیب راز

در این زمینه دو جمله از حضرت امیر (ع) است که عالی است و مطلب را می‌شکافد : ١ - « اکثر مصارع العقول تحت بروق المطامع » [١] . " مصرع " به‌ معنی خوابگاه و محلی است که انسان به زمین می‌خورد . ( مثلا محلی که پشت‌ پهلوان به خاک رسیده است " مصرع " است ) . بیشترین نقطه‌هایی که‌ پهلوان عقل به زمین می‌خورد آن جایی است که برق طمع در دل پیدا می‌شود .
٢ - « عجب المرء بنفسه احد حساد عقله » [٢] خوش آمد انسان از خود ، خودپسندی یکی از حاسدان عقل است . حسود دشمن است با محسود و می‌خواهد او را زمین بزند و نابود کند . عجب می‌خواهد عقل را از مقام خودش ساقط کند . چرا تقوا بینش را می‌افزاید ؟ زیرا تقوا که آمد ، طمع نیست ، عجب‌ نیست ، هوا و هوس نیست ، گرد و غبار نیست ، روشنایی است . در فضا اگر مه یا دود بیاید ، از یک متری اشیاء را نمی‌بینیم . تقوا صفا است ، صاف بودن فضای روح است .

---

[١] نهج البلاغه ، حکمت . ٢١٩ [٢] نهج البلاغه ، حکمت . ٢١٢