آشنایی با قرآن 3 - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٢٠
دارد که آن را اصطلاحا میگویند عالم برزخ . برزخ یعنی حائل و واسطه . عالم برزخ یعنی عالمی که در بین عالم دنیا و عالم آخرت قرار گرفته . و لهذا در عالم برزخ هم با اینکه هنوز حساب کلی افراد رسیدگی نشده است و در قیامت باید رسیدگی بشود ، افراد مختلفند ، بعضی متنعمند و بعضی معذب . این است که فرمودهاند : « القبر اما روضه من ریاض الجنه ، او حفره من حفر النیران » عالم قبر برای انسان یا به منزله باغی است از باغهای بهشت و یا به منزله گودالی است از گودالهای جهنم . اهل سعادت ، از همان آن توفی و مردن ، سعادتشان شروع میشود ، و اهل عذاب ، از همان آن مردن ، عذاب برزخیشان آغاز میگردد . این آیه بر همین مطلب دلالت میکند . قرآن نمیگوید که قبل از قیامت ، مردم ، چه سعید و چه شقی همین طور منتظر نگهداشته میشوند برای محاکمه نهایی و تا آن وقت همه در یک حالت انتظار بسر میبرند . و لهذا میفرماید اگر ببینی آن زمان را که فرشتگان میآیند اخذ میکنند ، توفی میکنند ، تحویل میگیرند به تمام و کمال کافران را و فقط بدنشان میماند که بعد میپوسد ، و اینها را معذب میدارند ( عذاب عالم برزخ ) . این بدن دیگر در کار نیست ولی معذلک عذابش هست . « یضربون وجوههم و ادبارهم »از پیش رو و پشت سر ، اینها را میزنند و به آنها میگویند عذاب سوزان را بچشید . « ذلک بما قدمت ایدیکم ، و ان الله لیس بظلام للعبید ». این آیه دو فراز دارد : یکی « ذلک بما قدمت ایدیکم »و دیگر : « و ان الله لیس بظلام للعبید ». این دو فراز مکمل یکدیگرند . وقتی که صحبت عذابهای دردناک میشود ، فورا به ذهن انسان میآید که چرا خدا چنین عذاب میکند ؟ آیا این