آشنایی با قرآن 3 - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٠٩

²و انی جار لکم »من هم کمک شما هستم ، شما در جوار و در پناه من هستید.
راجع به اینکه شیطان به اینها چنین گفت ، از قدیم الایام مفسرین اختلاف‌ کرده‌اند که به چه شکل گفت ؟ آیا به شکل وسوسه بود یا به شکل تمثل ؟ می‌دانیم که قرآن کریم از حقیقتی یاد کرده است بنام ملک و فرشته ، و از حقیقت دیگری یاد کرده است به نام شیطان و جن . معمولا ارتباط ملک با انسان را به شکل القاء خاطرات خوب در روح انسان بیان می‌کنند که حدیث‌ هم هست که در قلب انسان دو گوش است ، از یک گوش ملک و از گوش‌ دیگر شیطان القائات تلقین می‌کنند . و در قرآن آمده است که ملک یا فرشته تمثل پیدا می‌کند یعنی ذات و جنسش جسم نیست ولی می‌تواند مثال‌ جسمانی پیدا کند و در نظر انسان ، در جلوی چشم انسان مجسم بشود . درباره‌ روح القدس و مریم می‌گوید : « فتمثل لها بشرا سویا » [١] . شیطان هم‌ همین طور است ، گاهی بشر را صرفا به وسیله وساوسی که در دل او القاء می‌کند اغوا می‌نماید و گاهی در جلوی چشم بشر تمثل پیدا می‌کند .
در این آیه از قدیم مفسرین اختلاف کرده‌اند که آیا منظور این است که‌ شیطان در دل کفار اینطور القاء کرد یا مقصود این است که شیطان در نظر کفار متمثل شد ؟ هر دو را گفته‌اند و هر دو هم می‌تواند صحیح باشد . غرض‌ این جهت است که شیطان به اینها القاء کرد ، یا از راه وسوسه در دلشان و یا متمثل شد ، گفت شما خیلی نیرومند

دونهم حجابا فارسلنا الیها روحنا فتمثل لها بشرا سویا ». و آنگاه که از همه خویشانش به کنج تنهایی پنهان گردید ، ما روح خود را بر او مجسم‌ ساختیم ] .