آیات را تدریجا معنی می‌کنم و ضمنا قدری توضیح می‌دهم .
در ابتدا همان دو دسته اول یعنی مهاجرین اولین و انصار را یاد می‌کند ، می‌فرماید : « ان الذین آمنوا »همانا آنان که ایمان آوردند ( دیگر اسم‌ نمی‌برد که ایمان به خصوص خدا یا پیغمبر . یعنی ایمان به آنچه اسلام گفته‌ است : ایمان به خداوند ، ایمان به پیغمبر ، ایمان به قیامت و روز جزا ، و ایمان به امور غیبی و وحی و ملائکه . آنان که به همه اینها ایمان آوردند ) « و هاجروا »و به دنبال ایمان و عقیده‌شان راه افتادند و هجرت کردند ، از مکه خارج شدند به خاطر ایمان و عقیده .

مسئله هجرت

مسئله‌ای در میان علما مطرح است و آن این است که قرآن برای هجرت‌ اهمیتی قائل است . آیا هجرت مخصوص زمان پیغمبر است یا در زمانهای‌ دیگر هم هست؟ امیرالمؤمنین می‌فرماید: » الهجره قائمه علی حده الاول « [١] هجرت به همان حد اولی که بوده است امروز هم باقی است . یعنی یک‌ نفر مسلمان از آن جهت که مسلمان است اسلام به او اجازه نمی‌دهد که بدون‌ موجب برود در بلاد کفر زندگی بکند ، بگوید من زندگی آنجا را خوشتر دارم .
مثلا فردی اصلا ایرانی است و خودش و خاندانش همه مسلمان هستند. چند سالی‌ تحصیل می‌کند بعد می‌رود فلان ایالت آمریکا . یک وقت به نظرش می‌آید که‌ اینجا از نظر زندگی بهتر است می‌گوید من دلم می‌خواهد اینجا زندگی بکنم .

[١] نهج البلاغه ، خطبه . ١٨٧