پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٣٠ - ترجمه
هر دو را بر زمين گذاشتم تو هرگز آنها را بالا مبر. راوى مىگويد: به خدا سوگند اين هر دو پست و خوار بودند تا مردند. [١]
آنگاه امام عليه السلام بعد از ذكر مسأله حسن سابقه وزرا و كارگزاران به رتبهبندى ميان آنها پرداخته و صفاتى را براى برترينها مىشمرد.
نخست مىفرمايد: «سپس (از ميان آنها) افرادى را مقدم دار كه در گفتن حقايق تلخ براى تو از همه صريحاللهجهتر باشند»؛
(ثُمَّ لْيَكُنْ آثَرُهُمْ عِنْدَكَ أَقْوَلَهُمْ بِمُرِّ الْحَقِّ لَكَ).
در وصف دوم مىافزايد: «و در مساعدت و همراهى با تو در امورى كه خداوند براى اوليايش دوست نمىدارد كمتر كمك كنند خواه موافق ميل تو باشد يا نه»؛
(وَأَقَلَّهُمْ مُسَاعَدَةً فِيمَا يَكُونُ مِنْكَ مِمَّا كَرِهَ اللَّهُ لِأَوْلِيَائِهِ، وَاقِعاً ذَلِكَ مِنْ هَوَاكَ حَيْثُ وَقَعَ).
اشاره به اينكه اگر راه خطا رفتى آنها دست از يارى تو بردارند تا هوشيار شوى و به راه ثواب برگردى. به بيان ديگر داراى استقلال فكر و شخصيت باشند. در حق، تو را يارى كنند و در باطل از يارى تو باز ايستند.
در سومين و چهارمين وصف مىفرمايد: «به اهل ورع و صدق و راستى بپيوند»؛
(وَالْصَقْ بِأَهْلِ الْوَرَعِ وَالصِّدْقِ).
«ورع» به معناى تقوا در حد بالا و «صدق» همان راستگويى در مشورتها و خبرهاى گوارا و ناگوار است.
تعبير به
«مُرِّ الْحَقِّ»
در عبارت بالا اشاره به اين است كه بيان حق گاهى شيرين است و در بسيارى از اوقات تلخ؛ ولى به منزله داروى شفابخشى است كه گر چه موقتاً كام انسان را تلخ مىسازد ولى بيمارىهاى جانكاه را از انسان دور مىكند و اين يكى از آزمايشهاى خواص و اطرافيان زمامداران است كه آنها جرأت
[١]. شرح نهجالبلاغه ابن ابىالحديد، ج ١٧، ص ٤٣.