پيام امام امير المومنين(ع)

جلد دهم

ادامه نامههاى امام اميرمومنان (ع)

32 و من كتاب له عليه السلام إلى معاوية

نامه در يك نگاه

شرح و تفسير خود و مردم را به هلاكت نيفكن!

نكته نامههاى پى در پى!

33 ومن كتاب له عليه السلام إلى قُثَمِ بْنِ الْعَبّاسِ وَهُوَ عامِلُهُ عَلى مَكَّةَ

نامه در يك نگاه

شرح و تفسير با دقت مراقب اوضاع مكّه باش!

نكته قثم بن عباس كيست؟

34 و من كتاب له عليه السلام إلى مُحَمّدِ بْنِ أبي بَكْرٍ لَمَّا بَلَغَهُ تَوَجُّدُهُ مِنْ عَزْلِهِ بِالْأشْتَرِ عَنْ مِصْرَ، ثُمَّ تُوفي الأشترُ في تَوَجُّهِهِ إِلى هُناكَ قَبْلَ وُصُولِهِ إِلَيْها

نامه در يك نگاه

شرح و تفسير دلدارى به محمد بن ابىبكر

35 و من كتاب له عليه السلام إلى عَبْدِاللَّهِ بْنِ الْعَبّاسِ، بَعْدَ مَقْتَلِ مُحَمّدِ بْنِ أبي بَكْرٍ

نامه در يك نگاه

شرح و تفسير گله شديد از مردم سست عنصر

نكته فصاحت فوق العاده اين نامه

36 و من كتاب له عليه السلام إلى أخيهِ عَقيلِ بن أبي طالب، في ذِكْر جَيْشٍ أنْفَذَه إلى بَعْضِ الْأَعْداءِ وَهُوَ جَوابُ كِتابٍ كَتَبَهُ إليْهِ عَقيلُ

نامه در يك نگاه

نكته محمد بن ابىبكر كيست؟

بخش اوّل

شرح و تفسير داستان ضحاك بن قيس

بخش دوم

شرح و تفسير دست از مبارزه با خائنان بر نمىدارم

37 و من كتاب له عليه السلام إِلى مُعاوِيَةِ

نامه در يك نگاه

شرح و تفسير تو را با خونخواهى عثمان چكار؟

نكته نامه معاويه به ابن عباس و پاسخ او به وى

38 و من كتاب له عليه السلام إلى أهْلِ مِصْرَ لَمَّا وَلّى عَلَيْهِمُ الْأَشْتَرَ

نامه در يك نگاه

بخش اوّل

شرح و تفسير مصريان فداكار

بخش دوم

شرح و تفسير فردى بينا و بسيار توانا را به فرماندارى شما منصوب كردم

39 و من كتاب له عليه السلام إلى عَمْرو بْنِ الْعاص

نامه در يك نگاه

شرح و تفسير دين خود را به دنياى ديگرى فروختى

نكتهها

1 عمرو بن عاص در جاهليت و اسلام

2 گوشهاى از اعمال معاويه

40 و من كتاب له عليه السلام إلى بَعْضِ عُمّالِهِ

نامه در يك نگاه

شرح و تفسير خشم خدا و عصيان امام

41 و من كتاب له عليهالسلام إلى بَعْضِ عُمّالِهِ

نامه در يك نگاه

بخش اوّل

شرح و تفسير آيا به معاد ايمان ندارى كه چنين مىكنى؟!

بخش دوم

شرح و تفسير اگر فرزندانم چنين مىكردند آنها را نمىبخشيدم

نكته ابن عباس كيست؟

42 و من كتاب له عليهالسلام إلى عُمَرِ بْنِ أبيسَلَمَةِ المَخْزُومي وَكانَ عامِلُه عَلَى الْبَحْرَيْنِ فَعَزَلَهُ وَاسْتَعْمَلَ نُعْمانَ بْنِ عَجْلانِ الزُّرَقي مَكانَه

نامه در يك نگاه

شرح و تفسير آفرين، مأموريت خود را خوب انجام دادى

نكته آشنايى با عمر بن ابىسلمه مخزومى و نعمان بن عجلان

43 و من كتاب له عليهالسلام إلى مَصْقَلَةِ بْنِ هُبَيْرَةِ الشَيْباني وَهُوَ عامِلُهُ عَلى أَرْدِشيرخُرّة

نامه در يك نگاه

شرح و تفسير همه مسلمين در بيتالمال يكسانند

نكته پاسخ مصقله به امام عليه السلام

44 و من كتاب له عليهالسلام إلى زَيادِ ابْنِ أَبيهِ وَقَدْ بَلَغَهُ أنَّ مُعاوِيَةَ كَتَبَ إلَيْهِ يُريدُ خَديعَتَهُ بِاسْتِلْحاقِهِ

نامه در يك نگاه

شرح و تفسير مراقب باش عقل تو را نفريبند!

نكته داستان پيچيده نسب «زياد»

45 و من كتاب له عليهالسلام إلىْ عُثْمانِ بْنِ حُنَيْفِ الأنْصاري- وَكانَ عامِلُهُ عَلَى الْبَصْرَةِ وَقَدْ بَلَغَهُ أنَّهُ دُعي إلى وَليمَةِ قَوْمٍ مِنْ أهْلِها، فَمَضى إليْها- قَوْلُهُ

نامه در يك نگاه

بخش اوّل

شرح و تفسير دعوت نماينده امام به ميهمانى پرزرق و برق!

نكته عثمان بن حنيف كيست؟

بخش دوم

شرح و تفسير هرگز چيزى از دنيا نيندوختم

بخش سوم

شرح و تفسير چگونه ممكن است امير مؤمنان باشم و در سختىها با آنها شريك نباشم؟

نكته داستان غمانگيز فدك

بخش چهارم

شرح و تفسير من همچون بهيمه پروارى نيستم!

بخش پنجم

شرح و تفسير اى دنيا از من دور شو!

نكته طلاق دادن دنيا

بخش ششم

شرح و تفسير آيا فقط خوردن و خوابيدن؟

نكته رياضتهاى مشروع و نامشروع

بخش هفتم

شرح و تفسير اى فرماندار! از شركت در ميهمانىهاى اشرافى بپرهيز!

نكتهها

1 زهد در عين بهرهگيرى از مواهب الهى

2 حزب اللَّه كيانند؟

46 و من كتاب له عليهالسلام إلى بَعْضِ عُمَّالِهِ

نامه در يك نگاه

شرح و تفسير با مردم مدارا كن!

47 و من كتاب له عليهالسلام لِلْحَسَنِ وَالْحُسَيْنِ عليهما السلام لَمَّا ضَرَبَهُ ابْنُ مُلْجَمٍ لَعَنَهُ اللَّهُ

نامه در يك نگاه

بخش اوّل

شرح و تفسير يار مظلوم و دشمن ظالم باشيد

بخش دوم

شرح و تفسير برترين اصلاح ذاتالبين است

بخش سوم

شرح و تفسير وصاياى مهم امام عليه السلام در بستر شهادت

نكته اهمّيّت امر به معروف و نهى از منكر

بخش چهارم

شرح و تفسير سفارش اكيد امام عليه السلام درباره قاتلش!

48 و من كتاب له عليهالسلام إلى مُعاوِيَةَ

نامه در يك نگاه

شرح و تفسير نصيحت جامع به معاويه

49 و من كتاب له عليهالسلام إلى مُعاوِيَةَ أيْضاً

نامه در يك نگاه

شرح و تفسير حرص در دنيا انسان را به جايى نمىرساند

50 و من كتاب له عليهالسلام إلى أُمَرائِهِ عَلَى الْجَيْشِ

نامه در يك نگاه

بخش اوّل

شرح و تفسير مقام شما را از مردم دور نكند!

بخش دوم

شرح و تفسير حقوق امام و حقوق فرماندهان

51 و من كتاب له عليهالسلام إلى عُمّالِهِ عَلَى الْخِراجِ

نامه در يك نگاه

بخش اوّل

شرح و تفسير از ظلم و ستم به مردم بپرهيزيد!

نكته خراج چيست؟

بخش دوم

شرح و تفسير در گرفتن خراج انصاف را رعايت كنيد

52 و من كتاب له عليهالسلام إلى أمَراءِ الْبِلاد في مَعْنَى الصَّلاةِ

نامه در يك نگاه

نكته انجام نمازهاى پنجگانه در سه وقت

شرح و تفسير آداب و اوقات نماز

53 و من كتاب له عليهالسلام كَتَبَهُ لِلْأشْتَرِ النَّخَعي لَمَّا وَلّاهُ عَلى مِصْرَ وَأعمالِها حينَ اضْطَرَبَ أمْرُ أميرِها مُحَمَّدُ بنُ أبيبَكْرٍ وَهُوَ أطْوَلُ عَهْدٍ كَتَبَهُ وأجْمَعُهُ لِلْمَحاسِنِ

نامه (فوقالعاده مهم مالك اشتر) در يك نگاه پنجاه نكته مهم در يك فرمان

بخش اوّل

شرح و تفسير نخستين توصيه، تقوا و مبارزه با هواى نفس است

نكتهها

1 خطرات نفس اماره

2 اهميّت كشور مصر

بخش دوم

شرح و تفسير حقوق همه شهروندان را محترم بشمار

بخش سوم

شرح و تفسير هرگز مغرور مباش!

بخش چهارم

شرح و تفسير از نفرين مظلومان بترس!

بخش پنجم

شرح و تفسير همواره با توده مردم باش

نكته انواع حكومتها

بخش ششم

شرح و تفسير عيبپوش باش

نكته موارد عيبپوشى و موارد اطلاعرسانى

بخش هفتم

شرح و تفسير از اينگونه مشاوران بپرهيز!

نكته اهمّيّت مشورت در زندگى انسانها

شرح و تفسير وزراى خوب و بد

بخش هشتم

بخش نهم

شرح و تفسير سنتهاى حسنه را احيا كن

نكته سرچشمه پيدايش سنّتها

بخش دهم

شرح و تفسير اقشار مختلف اجتماعى

نكته لايههاى اجتماع

شرح و تفسير پيوند گروههاى اجتماعى

بخش يازدهم

بخش دوازدهم

شرح و تفسير شرايط فرمانده لشكر

بخش سيزدهم

شرح و تفسير برترين فرماندهان لشكر

بخش چهاردهم

شرح و تفسير راه حلّ مشكلات

نكته اولو الامر كيانند؟

بخش پانزدهم

شرح و تفسير قضات بايد واجد اين دوازده صفت باشند

پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٠١ - نامه در يك نگاه

٤٩ و من كتاب له عليه‌السلام إلى‌ مُعاوِيَةَ أيْضاً

نامه ديگرى از امام عليه السلام‌

به معاويه است. [١]

نامه در يك نگاه‌

همان‌گونه كه در بحث سند نامه اشاره شد مخاطب اين نامه به عقيده بسيارى از مورخان و شارحان عمرو بن عاص است. دينورى در كتاب‌ الاخبار الطوال‌ به اين معنا تصريح كرده و نصر بن مزاحم در كتاب‌ صفين‌ علاوه بر اين معنا بخشى از نامه را كه مرحوم سيّد رضى به هنگام گزينش حذف كرده ذكر مى‌كند كه در آن بخش امام عليه السلام صريحاً به عمرو بن‌عاص هشدار مى‌دهد كه از معاويه پيروى نكند.

[١]. سند نامه:

اين نامه را ابن اعثم كوفى در كتاب الفتوح و دينورى (متوفاى ٢٨٢) در الاخبار الطوال و نصر بن مزاحم در كتاب صفين كه همگى قبل از سيّد رضى مى‌زيسته‌اند در كتاب‌هاى خود آورده‌اند و جمعى از مورخان و شارحان نهج‌البلاغه، مخاطب اين نامه را عمرو بن عاص دانسته‌اند (براى توضيح بيشتر به مصادر نهج‌البلاغه، ج ٣، ص ٣٨٤ مراجعه شود).