پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤١٠ - شرح و تفسير عيبپوش باش

شرح و تفسير عيب‌پوش باش‌

امام عليه السلام در اين بخش از عهدنامه عمدتا درباره عيب‌پوشى والى نسبت به رعيت سخن مى‌گويد و تأكيد مى‌ورزد كه وظيفه او تنها مبارزه با عيوب ظاهر است و بايد از تجسس و پرداختن عيوب باطن و از كسانى كه او را تشويق به اين كار مى‌كنند بپرهيزد. مى‌فرمايد: «بايد دورترين رعايا به تو و مبغوض‌ترين آنها در نزد تو كسانى باشند كه بيشتر در جستجوى عيوب مردمند»؛

(وَلْيَكُنْ أَبْعَدَ رَعِيَّتِكَ مِنْكَ وَأَشْنَأَهُمْ‌ [١] عِنْدَكَ، أَطْلَبُهُمْ لِمَعَايِبِ النَّاسِ).

معمولًا در اطراف زمامداران گروهى از عيب‌جويان حاضر مى‌شوند و براى تقرب به والى و زمامدار عيوب و خيانت‌هاى اين و آن را شرح مى‌دهند آبروى افراد را مى‌برند و ذهن والى را به آنها مشوب مى‌كنند و او را گرفتار سوء ظن نسبت به هركس مى‌سازند. امام عليه السلام مى‌فرمايد: بايد اين گروه را از خود دور كنى كه مايه نابسامانى حكومتند؛ از يك سو ايجاد اختلاف در ميان مردم مى‌كنند و از سويى ديگر رابطه زمامداران را با توده‌هاى ملت سست مى‌سازند و از سوى سوم بذر بدبينى و سوء ظن را در همه جا مى‌پاشند.

آرى بايد چنان باشد كه هيچ كس تصور نكند با عيب‌جويى از اين و آن به والى تقرب پيدا مى‌كند.

سپس امام براى تأكيد و تأييد اين سخن به استدلال پرداخته مى‌افزايد: «زيرا در (غالب) مردم عيوبى وجود دارد (كه از نظرها پنهان است و) والى از همه سزاوارتر است كه آنها را بپوشاند، بنابراين لازم است عيوبى را كه بر تو پنهان است آشكار نسازى»؛

(فَإِنَّ فِي النَّاسِ عُيُوباً، الْوَالِي أَحَقُّ مَنْ سَتَرَهَا، فَلَا تَكْشِفَنَّ عَمَّا غَابَ عَنْكَ مِنْهَا).

[١]. «أشْنأهم» از ريشه «شَنْأ» بر وزن «شمع» به معناى كينه و عداوت گرفته شده است.