پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٤٧ - نامه در يك نگاه

٤٦ و من كتاب له عليه‌السلام إلى‌ بَعْضِ عُمَّالِهِ‌

از نامه‌هاى امام عليه السلام‌

خطاب به بعضى از فرماندارانش است‌ [١]

نامه در يك نگاه‌

اين نامه در واقع دستور العملى است به يكى از كارگزاران حكومت آن‌

[١]. سند نامه:

در اينكه مخاطب اين نامه كيست بسيارى از شارحان به اجمال از آن گذشته‌اند؛ ولى صاحب كتاب مصادر نهج‌البلاغه مخاطب را مالك اشتر مى‌داند و در كتاب تمام نهج‌البلاغه نيز همين گونه ذكر شده است. صاحب مصادر مى‌افزايد: هنگامى كه على عليه السلام از صفين بازگشت مالك را به منطقه حكومتش به «جزيره» (طبق گفته معجم البلدان، مناطقى از عراق است كه در ميان دو رود دجله و فرات واقع شده است) فرستاد و هنگامى كه مسأله حكميّت پايان يافت و اوضاع مصر دگرگون شد على عليه السلام به مالك اشتر دستور داد كه به جاى محمد بن ابى بكر به مصر رود و اين نامه را براى او نوشت و فرمود: اين كار تنها از تو ساخته است و عهدنامه معروفش را كه در پنجاه و سومين نامه خواهد آمد به او داد.

از كسانى كه اين نامه را پيش از سيد رضى نقل كرده‌اند: ابراهيم بن هلال ثقفى در كتاب الغارات، بلاذرى در انساب الاشراف و طبرى در تاريخ خود در حوادث سال ٣٨ است و از كسانى كه بعد از سيد رضى به آن اشاره كرده‌اند ابن اثير در كتاب كامل خود است (مصادر نهج‌البلاغه، ج ٣، ص ٣٧٦).