پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٧٢ - شرح و تفسير وصاياى مهم امام عليه السلام در بستر شهادت

هَمدان و حُلوان‌ [١] خدمت اميرمؤمنان على عليه السلام آورده‌اند. امام عليه السلام به كسانى كه از وضع مردم باخبر بودند دستور داد جمعى از يتيمان را حاضر كنند و دستور داد مشك‌هاى عسل بياورند و از آن تناول كنند. سپس امام عليه السلام آن عسل‌ها را در ميان مردم تقسيم كرد (و خود امام عليه السلام با انگشت مباركش عسل در دهان يتيمان مى‌گذاشت) به حضرت عرض كردند: چرا اجازه نمى‌دهيد خودشان عسل را بخورند؟ امام عليه السلام فرمود:

«إِنَّ الْإِمَامَ أَبُو الْيَتَامَى وَإِنَّمَا أَلْعَقْتُهُمْ هَذَا بِرِعَايَةِ الآْبَاءِ؛

امام پدر يتيمان است. من عسل در دهان آنها گذاردم تا همچون پدران با آنها رفتار شود». [٢]

جالب اينكه ابوالطفيل (صحابى معروف كه از ياران خوب على عليه السلام بود) مى‌گويد: على عليه السلام را ديدم كه يتيمان را دعوت مى‌كرد و با دست خود به يتيمان عسل مى‌خورانيد. يكى از ياران آن حضرت گفت: اى كاش من هم يتيم بودم. [٣]

سپس امام عليه السلام در دومين توصيه مؤكّد خود از حق همسايگان سخن مى‌گويد و مى‌فرمايد: «خدا را خدا را، كه در مورد همسايگان خود خوش‌رفتارى كنيد، چرا كه آنان مورد توصيه پيامبر شما هستند و او همواره نسبت به همسايگان سفارش مى‌فرمود تا آنجا كه ما گمان برديم به زودى آنها را در ارث شريك خواهد كرد»؛

(وَاللَّهَ اللَّهَ فِي جِيرَانِكُمْ، فَإِنَّهُمْ وَصِيَّةُ نَبِيِّكُمْ. مَا زَالَ يُوصِي بِهِمْ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُوَرِّثُهُمْ‌ [٤]).

تعبير به‌

«إِنَّهُمْ وَصِيَّةُ نَبِيِّكُمْ؛

آنها وصيت پيامبر شما هستند» يا از باب حذف مضاف است و در اصل اين‌گونه بوده است‌

«فَإِنَّها مَحَلُّ وصِيَّةِ نَبِيِّكُمْ؛

آنها مورد

[١]. از شهرهاى كردستان عراق.

[٢]. كافى، ج ١، ص ٤٠٦، ح ٥.

[٣]. بحارالانوار، ج ٤١، ص ٢٩.

[٤]. «سَيُوَرِّثُهُمْ» «ورث» (به صورت ثلاثى مجرد) به معناى ارث بردن است؛ ولى «ورّث» به شكل باب تفعيل به معناى ارث دادن يا ارث گذاردن است.