پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٠٧ - شرح و تفسير حرص در دنيا انسان را به جايى نمىرساند

قرآن مجيد درباره كاخ‌هاى فرعونيان و باغ‌ها و مزارع آبادشان مى‌فرمايد:

« «كَمْ تَرَكُوا مِنْ جَنَّاتٍ وَعُيُونٍ* وَزُرُوعٍ وَمَقامٍ كَريمٍ* وَنَعْمَةٍ كانُوا فيها فاكِهينَ* كَذلِكَ وَأَوْرَثْناها قَوْماً آخَرينَ»؛ چه بسيار باغ‌ها و چشمه‌ها كه به جا گذاشتند* و كشتزارها و قصرهاى پر ارزش* و نعمت‌هاى فراوان ديگر كه در آن غرق شادمانى بودند!* اين‌چنين بود (ماجراى آنان) و ما اين (نعمت‌ها) را ميراث براى اقوام ديگرى قرار داديم». [١]

به دنبال اين سخن، امام عليه السلام در چهارمين نكته مى‌فرمايد: «اگر از آنچه (در داستان پيشينيان و در گذشته عمر خودت) وجود داشته است عبرت گيرى آنچه را باقى است حفظ خواهى كرد والسّلام»؛

(وَلَوِ اعْتَبَرْتَ بِمَا مَضَى حَفِظْتَ مَا بَقِيَ، وَالسَّلَامُ).

اعتبار و عبرت‌اندوزى از سرنوشت پيشينيان از مسائل مهمّى است كه مورد تأكيد فراوان قرآن مجيد و رسول گرامى اسلام صلى الله عليه و آله و ائمه دين عليهم السلام است.

قرآن مى‌فرمايد: « «أَ فَلَمْ يَسيرُوا فِى الْأَرْضِ فَتَكُونَ لَهُمْ قُلُوبٌ يَعْقِلُونَ بِها أَوْ آذانٌ يَسْمَعُونَ بِها فَإِنَّها لا تَعْمَى الْأَبْصارُ وَلكِنْ تَعْمَى الْقُلُوبُ الَّتى فِى الصُّدُورِ»؛ آيا آنان در زمين سير نكردند (تا آثار خاموش و بسيار عبرت‌آموز اقوام پيشين را ببينند) تا دل‌هايى داشته باشند كه (حقيقت را) با آن درك كنند؛ و گوش‌هاى شنوايى كه با آن (نداى حق را) بشنوند؟! زيرا (بسيار مى‌شود كه) چشم‌هاى ظاهر نابينا نمى‌شود بلكه دل‌هايى كه در سينه‌هاست (بر اثر غفلت و دنياپرستى) كور مى‌گردد». [٢]

اساساً بخش مهمى از آيات قرآن كه بازگو كننده تاريخ اقوام پيشين است ناظر به همين مسأله است، زيرا هيچ درسى آموزنده‌تر از درس‌هاى برگرفته از تاريخ‌

[١]. دخان، آيه ٢٥-/ ٢٨.

[٢]. حج، آيه ٤٦.